TCS/Heemaf
Twentsch Centraal Station voor Stroomlevering / Heemaf (1916)
Hazemeyer
Floris Hazemeyer, oprichter van Hazemeyer bij de fabriek aan de Tuindorpstraat in Hengelo (1914)
Smit Slikkerveer
Draaistroomgenerator 16-11-1912
Smit Transformatoren
Vervoer transformator door fa. Frederiks d.m.v. paardentractie (1913-1915)
Rento Hofstede Crull
De oprichter van de Heemaf bij een machine van de General Electric Company tijdens de Wereldtentoonstelling in Chicago (1893).
Electromotorenfabriek (EMF) Dordt
Wikkelarij Ruckphen (1948)
Heemaf
Wikkelarij 1922
Heemaf
Grote machine hal 1919
Heemaf
Poseren tijdens eerste proefrit van locomotieven voor Java. In midden met vlinderdasje HEEMAF directeur Keus (1928)
Hazemeyer
Reyrolle hal (1922)
Heemaf
Elektrische centrale Helpman Groningen 1914
EMF Dordt
Werklui van Willem Smit & Co's Electromotorenfabriek in Dordrecht (1916)
Systeem Coq Utrecht
Hidde Nijland, oprichter Coq Utrecht met de fabriek (1920)
Systeem Coq Utrecht
Lossen van een 10 kV (1922)

Korte geschiedenis

Hoe is de Holec ontstaan?

Meer dan 100 jaar geleden waren er in ons land naast Philips nog zes andere toonaangevende bedrijven op het gebied van de elektrotechniek. In volgorde van ouderdom waren dat:

  • Smit Slikkerveer: machines en installaties
  • Heemaf Hengelo: machines, onderdelen en installaties
  • Hazemeyer Hengelo: laag- en hoogspanningsinstallaties
  • EMF Dordt : elektromotoren
  • Smit Nijmegen: transformatoren
  • Coq Utrecht: hoogspanningsinstallaties

altWillem Benjamin Smit in 1888Pioniers als Willem Benjamin Smit (Smit Slikkerveer), Rento Hofstede Crull (Heemaf), Floris Hazemeyer (Hazemeyer),Thomas Rosskopf (Smit Transformatoren) en Hidde Nijland (Coq Utrecht) stonden allen aan de basis van de elektriciteitsvoorziening zoals deze vandaag de dag als vanzelfsprekend wordt gevonden.

Nu word met 1 druk op een knop (of via een APP op de smartphone) een elektrisch apparaat aan- of uitgezet. In het begin ging het er heel anders aan toe, want alles moest nog worden uitgevonden.

De geschiedenis gaat terug naar 1878 toen Willem Smit met een zelf gemaakte dynamo en een booglamp de fabriek van zijn vader elektrisch verlichtte. In 1886 werd door Willem een kleine elektriciteitscentrale aangelegd in Nijmegen t.b.v. de elektrische straatverlichting en eerder dat jaar werd de eerste elektriciteitscentrale van Nederland in Kinderdijk een feit. Rento Hofstede Crull ging hiermee verder en stond aan de basis van vele elektriciteitsbedrijven in Nederland en richtte in 1907 de Heemaf op. Dit was het grootste elektrotechnisch bedrijf van Nederland en men exporteerde wereldwijd.

Meer over deze pioniers in de elektrotechniek en de bedrijven die hieruit voortkwamen vinden we op deze website en ook op www.willemsmithistorie.nl, die hieraan gekoppeld is.

Na de Tweede Wereldoorlog en na de opbouw van ons land dienden de bedrijven hun aandacht meer te verleggen naar de export. Afzonderlijk waren ze daar niet groot genoeg voor. Daarom ontstond er samenwerking onder de naam Holec, eerst Hazemeyer en Heemaf samen in 1963. Daarvoor was Smit Slikkerveer in 1962 door de Heemaf overgenomen. In 1969 volgde ook Smit Nijmegen en Coq Utrecht. Deze website vertelt hun gezamenlijke geschiedenis.

Er staan nu meer dan 500 artikelen, duizenden foto's en een aantal bedrijfsfilms op deze website. De meeste artikelen zie je niet direct maar komen na een zoekactie tevoorschijn. 

 

De eerste elektrische wasmachines van Nederland (Vélo) met een elektromotor van de Heemaf (1928) + FILM

In 1928 bracht het bedrijf "Vélo Waschmachine Maatschappij" de eerste elektrisch aangedreven houten wasmachine van Nederland op de markt en dit verlichtte de werkzaamheden van de huisvrouwen omdat ze niet met hun handen in het water het zware schrobwerk hoefden te doen. Er was natuurlijk nog veel te verbeteren aan deze (semi automatische) wasmachine maar het prototype van de wasmachine zoals wij die nu kennen was gemaakt. Er kwam nog steeds veel handwerk bij kijken. De vrouwen moesten nog steeds het water verwarmen, sop maken, inweken, uitspoelen, mangelen en drogen en als laatste strijken. Verder waren de wasmachines ook te duur voor de gewone man.
De Heemaf uit Hengelo was in die tijd het grootste elektrotechnisch bedrijf van Nederland en zij werden gevraagd om de elektromotor te leveren die een deel van het wasproces zou moeten automatiseren. Concurrenten als EMF Dordt volgden snel met vergelijkbare elektromotoren voor concurrerende merken en vanaf de jaren dertig voorzag de Heemaf ook vele nieuwe wasmachinefabrikanten van elektromotoren. In totaal kende Nederland 14 wasmachine fabrikanten.

Unieke foto verhuizing Hofstede Crull oprichter Heemaf / De VIJF / ISEM uit Monschau (12-12-1935)

Jan Eijer stuurde een prachtige digitale foto van de verhuizing van Hofstede Crull waarop zijn opa te zien is die toen zijn vaste chauffeur van Hofstede Crull was. De foto is gemaakt voor zijn huis op 12 december 1935 door/of ontwikkelt en afgedrukt door "Photohaus Matter" in Montjoie-Eifel  (Monschau). De tweede man (van rechts gezien) op de voorgrond is de opa van Jan Eijer, Antonius Hendrikus Hulshof. Geboren 17-07 1898 te Hummelo en Keppel; overleden  21-03 1945 te Doetinchem. Beroep: chauffeur uit zijn paspoort uitgegeven op 22-11 1934 te Arnhem, met paspoortnummer 109644*

Antonius Hulshof werd de vaste chauffeur van Hofstede Crull vanaf december 1933 toen de motorenfabriek "de VIJF" van Hofstede Crull bijna failliet was gegaan (1934) en hij een ander bedrijfje had opgericht, de ISEM (later AKU, nu AKZO NOBEL). Antonius Hulshof ging automatisch mee naar dat bedrijf als chauffeur. In 1938 overleed Hofstede Crull en werd hij zijn baan kwijt als vaste chauffeur van Hofstede Crull. Op het einde van de Tweede Wereldoorlog werd Doetinchem gebombardeerd en overleed Antonius Hulshof aan de verwondingen die hij daar opliep.

De  verhuisfoto van Hofstede Crull uit Monschau (Duitsland)  naar villa de Ooiman in Doetinchem (neem ik aan). 

 

Op de foto staan achter het raam twee mensen. De linker is de heer Hofstede Crull rechts waarschijnlijk zijn (Duitse) vrouw. Zes jaar nadat zijn eerste vrouw (Aleida Johanna Hendrika Dikkers) in 1928 overleed  hertrouwde Hofstede Crull met de Duitse Elisabeth Kühn. 

Een van de laatste foto's van Hofstede Crull in 1938 (man met hoed in het midden die met zijn hand een schakelaar of iets dergelijks lijkt te bedienen). De kleine man tweede van rechts zou zijn chauffeur A. H. Hulshof moeten zijn.

Paspoort van dhr. Hulshof. Zie ook de stempels in Monschau.

Hierboven het getuigschrift van mijn opa, alles is wel onder het puin van mijn voorouders huis vandaan gekomen. Dit document heeft een bombardement en plunderingen overleeft. Het huis te Doetinchem aan de Varsseveldseweg is op 21-03-1945 gebombardeerd, waarbij dhr. A.H. Hulshof naar het ziekenhuis is overgebracht waarbij hij enige uren later in de tuin van het ziekenhuis aan een schedelbasisfractuur is overleden. Het ziekenhuis was zo overvol dat de gewonden in de tuin werden gelegd.

Jan Eijer.

Het huis in Monschau bestaat nog steeds. Jan Eijer was hier op onderzoek tijdens zijn vakantie. Het huis is waarschijnlijk gebouwd door een Nederlander wist een tachtig jarige buurtbewoner te vertellen. Op de foto bovenaan staat waarschijnlijk ook een heer Slijkhuis van een meubelzaak uit Doetinchem  waar Hofstede Crull de meubelen gekocht had. Dit werd vervoerd naar Monschau. 

 

 

Meer volgt.... 

Met dank aan Jan Eijer

EMF Dordt luchtalarmsirene uit 1939 werkend te zien in een filmpje uit mei 2017

In november 1939 maakte EMF Dordt reclame voor luchtalarm sirenes speciaal voor WO II die net begonnen was.  Er werd blijkbaar ook een luchtalarm systeem aan Smit Slikkerveer verkocht, want deze zag ik toevallig op You Tube voorbij komen.  Dhr. Smits liet daar een werkend exemplaar zien en deze is echt zeldzaam want in 1940 werd de fabriek van EMF Dordt gebombardeerd en liep grote schade op. Er kon dus niet meer geproduceerd worden en daarbij had de bezetter de motoren nodig en op het einde van de oorlog werd het  ijzer omgesmolten vanwege de materiaal schaarste. Vandaag de dag is er vrijwel geen (werkend) exemplaar meer te vinden.

De fabriek van EMF Dordt was één van de zwaarst getroffen bedrijven in de Tweede Wereld Oorlog. Personeel werd te werk gesteld, de fabriek werd overgenomen en leeggeroofd en een aantal Joodse medewerkers eindigde in de concentratiekampen. Meer hierover kunt u lezen in de historie van EMF Dordt. 

Hieronder de film van de werkende luchtsirene van dhr. Smits uit 2017. Zet de speakers wat harder !

Het luchtalarm van Smit uit Slikkerveer werd aangedreven door een E.M.F Dordt 3 fase motor uit begin 1940. 

Specificaties: 

220/380v
16/9,3A
5,5PK
2900TPM
0,79Cos.f
20min kortsl.st

Alarmsirenes   

 

Links de EMF Dordt fabriek na de bombardementen van 1940. Rechts een schuilkelder uit 1940 op het terrein van EMF Dordt met daarbij 3 dames die klaar zitten om de kelder in te duiken wanneer het luchtalarm begint.

Met dank aan het You Tube filmpje van dhr. Smits.  Bron: HHG, film dhr. Smits / You Tube.

 

Historische nieuwsflits

Heemaf personeelsvereniging (1944)

alt

Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle

Heemaf toepassingen op de boerderij (1930-1940)

 Willy Ahlers stuurde mij deze mooie reclame van de Heemaf uit de jaren dertig/veertig van de vorige eeuw. De SKA motor had ook vele toepassingen gevonden om het zware werk op de boerderij te verlichten.

Bron: HHG

{jcomments off}

HHG Video Box

Cloud tag

Laatste nieuws

Laatste reacties

Uitgelicht

Statistieken

Aantal bekeken pagina's
2817235

Wie is online

We hebben 44 gasten en geen leden online

Nieuwsbrief

Our website is protected by DMC Firewall!