Hazemeyer
Floris Hazemeyer, oprichter van Hazemeyer bij de fabriek aan de Tuindorpstraat in Hengelo (1914)
Electromotorenfabriek (EMF) Dordt
Wikkelarij Ruckphen (1948)
EMF Dordt
Werklui van Willem Smit & Co's Electromotorenfabriek in Dordrecht (1916)
Hazemeyer
Reyrolle hal (1922)
TCS/Heemaf
Twentsch Centraal Station voor Stroomlevering / Heemaf (1916)
Smit Transformatoren
Vervoer transformator door fa. Frederiks d.m.v. paardentractie (1913-1915)
Heemaf
Wikkelarij 1922
Systeem Coq Utrecht
Hidde Nijland, oprichter Coq Utrecht met de fabriek (1920)
Systeem Coq Utrecht
Lossen van een 10 kV (1922)
Rento Hofstede Crull
De oprichter van de Heemaf bij een machine van de General Electric Company tijdens de Wereldtentoonstelling in Chicago (1893).
Smit Slikkerveer
Draaistroomgenerator 16-11-1912
Heemaf
Grote machine hal 1919
Heemaf
Elektrische centrale Helpman Groningen 1914
Heemaf
Poseren tijdens eerste proefrit van locomotieven voor Java. In midden met vlinderdasje HEEMAF directeur Keus (1928)

Laatste updates

Coq Utrecht, uitvinding melk pasteuriseer machine (1924-1928)

In 1924 kwam Professor Dr. Atten op het idee om melk te pasteuriseren door er elektrische stroom doorheen te sturen. Hij kwam in contact met Hidde Nijland , directeur van Coq Utrecht en die werd gegrepen door het idee en hij ging over tot een biologisch experiment. Coq ontwikkelde samen met genoemde professor, een elektrische melk pasteuriseer machine. Tussen de geperforeerde platen van grafiet, van elkaar geïsoleerd door glazen buizen, verliep bij 3 kV een stroom van 16 à 20 A en verwarmde de melk. In 1928 was de machine bedrijfsklaar en was de melkinrichting van H.E. Eppens in de Jan Hanzenstraat te Amsterdam de eerste die gebruik maakte van deze nieuwe uitvinding.


In gebruik name van de elektrische melk pasteur inrichting van Coq Utrecht in 1928. Bron: Smit Mededelingen 1966/archief Coq Utrecht.

Bron: Smit Mededelingen 1966/archief Coq Utrecht. 

Lees meer

Uniek Heemaf fotoboek gevonden in de archieven van Techniekmuseum het HEIM (1918-1933)

Historicus Willy Ahlers vond een prachtig - nog niet eerder gepubliceerd - fotoboek van de Heemaf in de archieven van Techniekmuseum het Heim in Hengelo. Dit fotoboek wordt nu gedigitaliseerd. Bijgaand de foto's en zo mogelijk informatie wat het voorstelt. De foto's komen uit de periode 1918 tot eind 1930.  Mocht iemand nog informatie of aanvullingen hebben op de legenda bij de foto's dan hoor ik dat graag. Stuur dan een e-mail naar: rudohermsen@hotmail.com. De nummers van de legenda corresponderen grotendeels met de Heemaf glasnegatieven waar Jaap Tuik indertijd gedetailleerde beschrijvingen van heeft gemaakt. 

  • Foto linksboven: oude impregneerderij Heemaf uit 1918-1919.
  • Foto rechtsboven + 52141 en 52181  + foto onderaan: impregneerderij Heemaf met Maxei verdamping- en circulatietoestel (25-06-1935)

Lees meer

Hofstede Crull en zijn eerste opgerichte elektriciteitscentrales in Borne (1896) en Hengelo (1901) + films (1937)

Rento Hofstede CrullElektriciteitspionier Rento Hofstede Crull stond aan de wieg van veel elektriciteitscentrales in Nederland. Tijdgenoot en grondlegger van de elektrotechniek in Nederland, Willem Benjamin Smit had in 1886 in Kinderdijk al de eerste echte Nederlandse elektriciteitscentrale opgericht met 295 aansluitingen, maar Hofstede Crull ging verder waar Willem Smit gebleven was. Vanaf het begin van de oprichting van zijn eerste bedrijf "Hofstede Crull & Willink" in 1894 was hij onophoudelijk bezig met het verkrijgen van concessies om ook zelf een elektrische centrale te mogen bouwen. Hij was een visionair die in 1891 al goed door had dat elektriciteit de wereld zou veroveren en hij was daarin een pionier van het eerste uur. 

Centrale in Borne in 1896.

Lees meer

ZOEKPLAATJE: Nieuwe foto's van de Heemaf (1908-1950)

Willy Ahlers stuurde me weer een aantal prachtige foto's van de Heemaf die nog nergens gepubliceerd zijn. Van enkele foto's is er een jaartal of een korte beschrijving. Wie weet meer te vertellen over deze foto's? Graag reactie onder aan dit artikel of een e-mail naar: rudohermsen@hotmail.com 

Foto 1: blijkbaar bezat de Heemaf in het prille begin rond 1910 een boot voor transportdoeleinden. 

Foto 2: Bijschrift op de foto is Coevorden. Ik vond op Facebook nog een foto van Heemaf Coevorden. vanuit de lucht genomen en dat is zeker dit gebouw.  De Heemaf in Coevorden is ontstaan door het gebrek aan fabrieksmeisjes voor de telefonie afdeling in Hengelo. Daarom stichtte de HEEMAF een nevenvestiging in Drenthe. In Coevorden werden vanaf 1947 kiesschijven en andere telefoononderdelen gemonteerd, maar toen de PTT toestellen met druktoetsen vroeg, bleek de Heemaf niet in staat om die voor voor de PTT redelijke prijs te leveren. In 1977 kwam daarom een einde aan de telefoonproductie bij HEEMAF en de vestiging in Coevorden werd gesloten.

Lees meer

Film en foto's van de NS-loc serie 1200 locomotieven gemaakt door Heemaf/Werkspoor (1952)

Na de Tweede Wereldoorlog had de NS behoefte aan locomotieven die geschikt waren voor snelle personentreinen, maar ook voor zware goederentreinen. Steenkool was schaars en dus waren de elektrische treinen van de Heemaf uitermate geschikt voor dit project.  De NS-loc serie 1200 is een elektrische locomotief die tussen 1952 en 1998 werd ingezet door de Nederlandse Spoorwegen, vanaf 1999 tot 2009 werd gebruikt door ACTS Nederland BV en sinds 2010 in zeer beperkte mate nog actief is bij EETC.

In 1952 werd de eerste elektrische locomotief van de 1200 serie door Heemaf en Werkspoor afgeleverd (1201). Op 9 januari 1952 kwamen de 1201, 1202 en 1203 in dienst. Andere modellen volgen de jaren daarop. Er werden er in totaal 25 gebouwd.

Tekening van de 1201 loc gemaakt door Henry ? (www.google.nl)

Tekening van de 1201 gemaakt door een trein fanaat, met de naam Henry ?

 

Lees meer

Hofstede Crull en de rampspoed bij zijn elektromotorenfabriek "de VIJF" in Doetinchem (1920 - 1934) + FILM

In 1920 werd in Doetinchem - de bijna vergeten-  elektromotorenfabriek "DE VIJF" opgericht door Rento Hofstede Crull. Hofstede Crull, was elektriciteitspionier, oprichter van vele elektriciteitscentrales en van de Heemaf, het grootste elektrotechnische bedrijf van Nederland tot ver na WO II. Nadat Hofstede Crull in 1918 ruzie kreeg met de commissarissen van de Heemaf was het de beste oplossing dat Hofstede Crull weg zou gaan. Dit gebeurde ook, maar hij was niet de persoon om stil te gaan zitten.

Hij kocht een stuk grond in Doetinchem aan de Havenstraat (nabij de Oude IJssel en het oude centrum) en richtte daar de nieuwe elektromotorenfabriek "de VIJF" op, een concurrent voor de Heemaf en EMF Dordt. Van elektromotorenfabriek "de VIJF" was weinig bekend behalve dat het geteisterd werd door rampspoed tijdens zijn slechts 14 jarige bestaan. Hofstede Crull had weinig geluk met dit bedrijf dat een geduchte concurrent voor de Heemaf en EMF Dordt had moeten worden, maar heeft niet zo mogen zijn.

Lees meer

Eerste verkeerslichten in Nederland (Heemaf 1928)

Het eerste verkeerslicht in de wereld werd in 1868 in Londen geplaatst bij the Houses of Parliament op de hoek van de Bridge Street en New Palace Yard. De verkeerslichten waren niet voor het gewone verkeer maar om te zorgen dat de militaire politie kon oversteken. De eerste verkeerslichten in Nederland stonden in Den Haag en werkten met neon ringen, afkomstig van de Heemaf fabrieken (1928).

De Laan van Meerdervoort in Den Haag, was al in de jaren twintig van de vorige eeuw een drukke verkeersader. Daarom experimenteerde de politie in 1928 op het kruispunt Laan van Meerdervoort - Anna Paulowna straat met automatische verkeerslichten (fabricaat Heemaf). Dit waren de zogenoemde HEEMAF-lichten maar leken niet op de tegenwoordige lichten.

Neonverlichting
Deze HEEMAF-lichten bestonden uit een serie ringen van neonverlichting, die als afpelringen van buiten naar binnen één voor één aan- of uitgingen, van groen naar rood. Dit 'verkeerslicht' verving het klapbord waarmee de agenten met de hand het verkeer regelde.

Lees meer

De historie van Hazemeyer (1907-heden)

Van Hazemeyer naar Eaton in 100 jaar

FlorisHazemeyer

Floris Hazemeyer wordt geboren te Rotterdam op 24 april 1872. Zijn ouders verliest hij op jeugdige leeftijd. Na de lagere school gaat hij studeren aan de Academie (MTS) te Rotterdam en voltooid zijn praktische opleiding bij de Khotinsky in 1887 waar hij alle mogelijke technische problemen moet oplossen. De Kothinsky, een Russische zeeofficier, was de ziel van de onderneming, constructeur en uitvinder. Bij de Kothinsky maakte men gloeilampen, maar ook accu's en ondergrondse kabels (koperdraden in houten kokers) waarmee men een elektriciteitscentrale exploiteerde. Twee andere medewerkers van de Kothinsky (Roothaan en Alewijnse) waren zijn directe collega's. Zij verlieten in 1888 de Kothinsky om een gloeilampenfabriek in Nijmegen te beginnen. Floris Hazemeyer werkt nog enige tijd bij van Rietschoten en Houwens en bij de "Electriciteitsmij Volta" alvorens Hofstede Crull hem aanneemt.

Hofstede Crull 

Lees meer

In 1928 bracht het bedrijf "Vélo Waschmachine Maatschappij" de eerste elektrisch aangedreven houten wasmachine van Nederland op de markt en dit verlichtte de werkzaamheden van de huisvrouwen omdat ze niet met hun handen in het water het zware schrobwerk hoefden te doen. Er was natuurlijk nog veel te verbeteren aan deze (semi automatische) wasmachine maar het prototype van de wasmachine zoals wij die nu kennen was gemaakt. Er kwam nog steeds veel handwerk bij kijken. De vrouwen moesten nog steeds het water verwarmen, sop maken, inweken, uitspoelen, mangelen en drogen en als laatste strijken. Verder waren de wasmachines ook te duur voor de gewone man.
De Heemaf uit Hengelo was in die tijd het grootste elektrotechnisch bedrijf van Nederland en zij werden gevraagd om de elektromotor te leveren die een deel van het wasproces zou moeten automatiseren. Concurrenten als EMF Dordt volgden snel met vergelijkbare elektromotoren voor concurrerende merken en vanaf de jaren dertig voorzag de Heemaf ook vele nieuwe wasmachinefabrikanten van elektromotoren. In totaal kende Nederland 14 wasmachine fabrikanten.

Hieronder zien we prachtig historisch filmmateriaal van de Vélo wasmachinefabriek in Rotterdam (later in Barendrecht).

Korte historie van de Vélo wasmachinefabriek (1898 - 1973): 
In 1898 richt Johan Bosch samen met de Amerikaanse Van der Laan een handelsbedrijf op in Rotterdam. Een van de producten die ze invoeren is een patentloze houten wasmachine. De eerste gedachte is natuurlijk dit kunnen wij zelf ook maken. In 1901 gaat de fabriek in een oude boerenschuur van start en zo wordt men de eerste wasmachinefabrikant van Nederland. De zaken gaan zo goed dat men snel moet gaan uitbreiden. Ze vinden een fabriekje waar ook fietsonderdelen worden gemaakt en gaan daar wasmachines maken naar eigen ontwerp. De bedrijfsleider bedenkt in 1903 in een tijdsbestek van 2 weken een houten kuip met een mechaniek (gemaakt van fietsonderdelen) dat met een handslinger een was beweger in het sop laat meebewegen. Voor de kuip gebruiken ze Indisch teakhout, dat goed bestand is tegen het warme sop. De gigantische boomstammen van soms wel 6.000 kilo worden gelost in het eigen haventje van de fabriek, dat toen nog een open verbinding had met de rivier de oude Maas.  Als de machines klaar zijn worden ze met paard en wagen vervoerd naar de winkels in de buurt en naar het station, vanwaar ze naar de klanten worden vervoerd. De naam voor de fabriek wordt VELO, wat ook internationaal goed klinkt en het bedrijf gaat verder als "Vélo Waschmachine Maatschappij".

Om een markt te krijgen sticht de Vélo een aantal winkels in Nederland, België en Frankrijk waar men deze wasmachines kan kopen - eventueel op afbetaling. Men kon ook een wasmachine voor 1 of 2 dagen huren. Vaak werd dit gedaan samen met de buren.  De wasmachines waren in die tijd veel te duur voor gewone arbeider.

"Een kind kan nu de wasch doen" Met die slogan maakt fabrikant van was- en wringmachines Vélo rond 1910 reclame. Dit stond symbool voor de eenvoudige en innovatieve manier van de was doen, want met een draai aan een slinger, beweegt de was moeiteloos door de kuip. Eenvoudig en dus ook zeer geschikt om zelfs door kinderhandjes te laten doen. 

Foto boven, VELO fabriek 1912 ,rechts VELO wasmachines fabriek/winkel 1914 -> 

Reclame uit de begintijd van Vélo.

 

Links: rond 1900 ging het wassen er zo aan toe, de wasmachines waren dé oplossing voor dit zware handwerk. Rechts een reclame auto van de VELO uit 1910 met de slogan "een kind kan de wasch doen".

Luchtfoto van de Vélo fabriek

Elektrificatie
In de twintiger jaren van de vorige eeuw worden steeds meer huishoudens voorzien van elektriciteit en zo ontstaat een nieuwe markt waar bedrijven als de Heemaf handig op inspelen. In 1928 wordt de handslinger dan ook vervangen door een elektrische variant die wordt aangestuurd door een elektromotor van de Heemaf. Zie de unieke foto hieronder.

Prototype van de Vélo wasmachine aangedreven door éénfasemotor van het type NKEO van 0,25 pk. De Heemaf motor zien we linksboven in beeld. (1-9-1926). In 1928 ging deze officieel in productie. bron: Historisch Centrum Overijssel). Naar mijn weten is dit de enige foto van de Heemaf van een Vélo wasmachine.

Heemaf motoren voor andere merken wasmachinefabrikanten

  

Rechts: 1-9-1926. Elektromotor voor een wasmachine de firma B. Minkema Groot Ammers, aangedreven door 0,25 pk éénfasemotor van de Heemaf. bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle. Links: Horton elektrische wasmachine met éénfasemotor 0,25 pk van de Heemaf, 4-11-1927. 

Fa. Antonio uit Tilburg met een wasmachine aangedreven door HEEMAF- motor type NK 0,2-4, 1-10-1930.

Verder werden ook de wasmachines van de firma Edy uit Dieren in 1952 voorzien van Heemaf motoren en Miele vanaf 16-2-1927 (SKA motoren). De foto's zijn nog niet gedigitaliseerd bij het HCO in Zwolle.

Heemaf experimenteerde ook met een elektrische strijk mangels eind jaren twintig van de vorige eeuw.

1-9-1926, Strijkmangel: N.V. Poensgen & Wessel te Utrecht voorzien van een elektromotor type 0,25 pk éénfasemotor NKE 0 van de Heemaf.

Meer volgt..

50 jarig jubileum
Het bedrijf groeide en in 1951 viert men het 50 jarig bestaan. In de jaren vijftig kunnen steeds meer gezinnen zich een wasmachine veroorloven en deze machine was toen al geweldig voor de huisvrouw, want dit apparaat deed niet alleen de voor- en hoofdwas, alles werd ook nog eens keurig nagespoeld en gecentrifugeerd! Maandag wasdag was toen al niet meer van toepassing, dit kon elke dag van de week gedaan worden.

 

Velo op een beursstand in 1954. 

De markt was inmiddels een wereldmarkt geworden en de houten wasmachines werden van metaal gemaakt en in serieproductie. Er was veel concurrentie van buitenlandse bedrijven die een veel groter afzetgebied hadden daarom ging men o.a. ook VELOLUX naaimachines, Holland Electro stofzuigers en radio's onder het eigen merk VELORA maken, maar uiteindelijk stopte Vélo met de productie in 1973 sloot het bedrijf en ging men verder in onroerend goed. Het bedrijf bestaat anno 2017 nog steeds en kan volgend jaar zijn 120 jarig bestaan gaan vieren. 

Hieronder nog een film van de Vélo vanaf het 50 jarig jubileum tot het sluiting.

De eerste houten wasmachine van de VELO fabriek nog met een handwringer en kinderhandjes (1912).

Met dank aan de prachtige historische bedrijfsfilms van dhr. Romeijn die op You Tube te vinden zijn. Meer volgt...

Bron: Geheugenvannederland.nl, Historisch Centrum Overijssel te Zwolle, Bas Romeijn, Historische Vereniging Barendrecht.

Historische nieuwsflits

Muziekvereniging Heemaf (1912)

Vanaf 1912 beschikte Heemaf over een eigen muziekkorps. Enkele jaren geleden stuurde Jeroen Boertje mij foto's van een oude baritonsaxofoon, die hij nog thuis had staan met inscriptie Heemaf. Het kan niet missen dat dit instrument van deze vereniging is geweest en wellicht te zien moet zijn op een van onderstaande foto's.

Muziekvereniging Heemaf 1912

Muziekvereniging Heemaf 1912
Bron: Archief Holec.

alt alt 

 alt alt

Bron: Jeroen Boertje

MuziekverenigingHeemaf01-06-1914-NL-ZlHCO 0464.2 293

Groepsfoto Mziekvereniging Heemaf 01-06-1914. Bron Historisch Centrum Overijssel te Zwolle

Schrijf reactie (0 Reacties)

Heemafbeurs stand in Bandung (1920-1926)

Hieronder een prachtige foto van een machinezaal beursstand in Bandung waar de producten van Heemaf tentoongesteld werden. Verder was men vanaf 1920 in Ned. Indië de enige vertegenwoordiger van de N.K.F. (Nederlandsche Kabelfabriek in Delft). Op de achtergrond links zien we nog een bord  je nog een bord van de N.K.F..

Heemaf op een beursstand in Bandung (Ned. Indië) tussen 1920-1926{jcomments off}
Bron: Tropenmuseum.

Schrijf reactie (0 Reacties)

HHG Video Box

Cloud tag

Laatste nieuws

Laatste reacties

Uitgelicht

Statistieken

Aantal bekeken pagina's
3067016

Wie is online

We hebben 195 gasten en geen leden online

Nieuwsbrief

Our website is protected by DMC Firewall!