Na de Tweede Wereldoorlog had de NS behoefte aan locomotieven die geschikt waren voor snelle personentreinen, maar ook voor zware goederentreinen.

De NS-loc serie 1200 is een elektrische locomotief die tussen 1952 en 1998 werd ingezet door de Nederlandse Spoorwegen, vanaf 1999 tot 2009 werd gebruikt door ACTS Nederland BV en sinds 2010 in zeer beperkte mate nog actief is bij EETC.

In 1952 werd de eerste elektrische locomotief van de 1200 serie door Heemaf en Werkspoor afgeleverd (1201). Er werden er in totaal 25 gebouwd. Hieronder ziet u een film uit 1951/1952 over de bouw en de eerste proefrit van deze locomotief. Het kan even duren voordat de film in beeld is.

Bron: open beelden

Zoals bij de andere locomotieven die in de jaren na de Tweede Wereldoorlog werden geleverd werd ook bij de 1200 serie gebruik gemaakt van een bestaand Amerikaans ontwerp: Baldwin/Westinghouse, maar zijn wel in Nederland (door Heemaf en Werkspoor) gebouwd. Echter delen van de locomotief (draaistellen, elektrische installatie) werden in de Verenigde Staten vervaardigd. De levering vond plaats in het kader van het Marshallplan.

Tekening van de 1201 gemaakt door een trein fanaat, met de naam Henry ? (www.google.nl)

De feestelijke opening van de eerste trein van de 1200 serie bij de Heemaf in 1952.

Foto: HCO Zwolle / H.H.G.

Dienst
De 25 locomotieven serie 1200 werden besteld in 1949 en afgeleverd in 1952-1953. In het begin van de jaren tachtig ondergingen de 1200-en een levensduurverlenging, zodat zij nog zeker tien jaar meekonden.
Gedurende hun diensttijd bij de NS zijn er geen locomotieven gesneuveld door ongevallen, zodat alle 25 exemplaren een leeftijd van meer dan veertig jaar bereikten. Zij deden dienst voor diverse treinsoorten, maar vooral voor de zwaardere reizigerstreinen. In 1998 gingen de laatste 1200-en bij de NS buiten dienst.

Betrouwbaar
De 1200-en stonden bekend als betrouwbare en degelijke locomotieven. Deze goede reputatie werd hoofdzakelijk bereikt dankzij het simpele technisch ontwerp van de elektrische installatie, zonder de gebruikelijke snelschakelaar. Bij de 1200 paste men een eenvoudige, maar dikke smeltveiligheid toe ten einde de gehele hoogspanningsinstallatie tegen te hoge stroomspanning te beveiligen.

ACTS
De kwaliteit van de locs werd ook bevestigd door het feit dat na de buitendienststelling door de NS nog vijf exemplaren vanaf 1999 tot en met 2009 een nieuwe loopbaan vonden bij ACTS, waar ze met een leeftijd van meer dan een halve eeuw nog in bedrijf waren. Men heeft de locs letterlijk van de sloop gered. De EETC heeft nog 3 modellen van de 1200 serie in dienst, die soms nog worden ingezet. Vanaf 1 juli 2010 rijden de machines met leeg materieel tussen station Amsterdam C en opstelterrein Watergraafsmeer (in Amsterdam). Af en toe komen ze met extra treinen buiten de hoofdstad.

Museumlocs
De 1202 is bewaard in de collectie van het Nederlands Spoorwegmuseum en is weer Berlijns blauw geschilderd, terwijl ook de 1201 voor museumdoeleinden bewaard is gebleven bij de Werkgroep 1501/KLOK. De 1201 is inmiddels in de oorspronkelijke turquoise uitvoering teruggebracht. Het museum bezit ook nog loc 1211, die dienst doet als plukloc voor reserveonderdelen.

Foto van de 1202 gemaakt door Rudo Hermsen bij Spoorwegmuseum in 2011

De 1201 heeft nu, in 2011 weer de originele kleur gekregen.
Foto: www.werkgroep1501.nl

Bron: Wikepedia