TCS/Heemaf
Twentsch Centraal Station voor Stroomlevering / Heemaf (1916)
Heemaf
Elektrische centrale Helpman Groningen 1914
Systeem Coq Utrecht
Hidde Nijland, oprichter Coq Utrecht met de fabriek (1920)
Smit Slikkerveer
Draaistroomgenerator 16-11-1912
EMF Dordt
Werklui van Willem Smit & Co's Electromotorenfabriek in Dordrecht (1916)
Systeem Coq Utrecht
Lossen van een 10 kV (1922)
Hazemeyer
Floris Hazemeyer, oprichter van Hazemeyer bij de fabriek aan de Tuindorpstraat in Hengelo (1914)
Smit Transformatoren
Vervoer transformator door fa. Frederiks d.m.v. paardentractie (1913-1915)
Heemaf (Hofstede Crull & Willink)
2 transformatorzuilen op wagon van Staatsspoorwegen (1-9-1913)
Heemaf
Grote machine hal 1919
Heemaf
Poseren tijdens eerste proefrit van locomotieven voor Java. In midden met vlinderdasje HEEMAF directeur Keus (1928)
Electromotorenfabriek (EMF) Dordt
Wikkelarij Ruckphen (1948)
Rento Hofstede Crull
De oprichter van de Heemaf bij een machine van de General Electric Company tijdens de Wereldtentoonstelling in Chicago (1893).
Hazemeyer
Reyrolle hal (1922)
Heemaf
Wikkelarij 1922

Laatste updates

Dolf van Rijswijk - 40 jaar Coq Utrecht (1934 - 1974)

Begin maart 2018 ontving ik van Nike van Rijswijk een serie foto's uit het fotoalbum van zijn grootvader Adolf van Rijswijk die zijn leven lang werkte voor Systeem Coq uit Utrecht.  

Zijn grootvader, Adolf van Rijswijk (Dolf genoemd) is te zien op de eerste personeelsfoto van Coq. Dhr. van Rijswijk was hoofd buitenmontage,hoofd van het hoogspanningslab en hoofd eindcontrole van de schakelaars, dus een veelzijdig man. De foto's die Nike van Rijswijk stuurde komen uit een fotoalbum waar zijn opa een reis maakte naar Frankrijk en Algerije voor Coq BV in 1953. Het doel van de reis was het plaatsen van COQ installaties bij diverse elektriciteitscentrales en onderstations. Eerst ging de reis naar Frankrijk  (St. Auban, Sisteron en Valenciennes) en vervolgens naar Algerije (Algiers). In hetzelfde jaar werd door Hidde Nijland de firma  SA Coq-France opgericht met fabrieken te Pantin (Parijs) en Libourne (bij Bordeaux). Ik neem aan dat de installaties waaraan dhr. van Rijswijk heeft meegewerkt in Frankrijk daar ook mee te maken hebben gehad.  In beschrijvingen staan namen van COQ medewerkers zoals: Van de Mars, Hogenberk, Beumer, Scherpenzeel, Buitenhuis, Willem Vroman, Forclum, v.d. Berg. Bij de foto's hebben we zoveel mogelijk de teksten vermeld zoals die stonden aangegeven achter op de foto.

OPROEP:
Nike van Rijswijk wil graag de volledige namen willen weten van deze COQ medewerkers die collega’s waren van zijn opa. 

Lees meer

25 jarig jubileum Coq Utrecht (1916-1941)

Nike van Rijswijk stuurde weer een aantal foto's uit het album van zijn opa, Dolf van Rijswijk die bijna zijn hele leven bij Coq Utrecht werkte. Dit keer foto's van het 25 jarig jubileum van Coq Utrecht van 22-7-1941 met o.a. een aantal foto's van Hidde Nijland en zijn vrouw. Dit jubileum werd natuurlijk niet groots gevierd aangezien dit midden in de oorlog viel.

Directeur van Coq Utrecht, Hidde Nijland en zijn vrouw op weg naar het 25 jarig jubileum feest

Lees meer

De meisjes van de Heemaf wikkelarij uit Zwartemeer (1946-1979)

De wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog zorgde voor veel orders bij de Heemaf en de fabrieken hadden een enorme behoefte aan (kleine) motoren en generatoren. Om die kleine motoren te maken waren wikkelaars nodig en vooral meisjes werden gevraagd omdat die daar gewoon beter in waren. In Hengelo was er een zwaar te kort aan wikkelaarsters, zowel voor als net na de Tweede Wereldoorlog. In Drente waren er voldoende. Rond 1925 haalde men nog grote gezinnen uit Drente naar Hengelo om te werken in de wikkelarij, maar dat zorgde voor oneerlijke concurrentie omdat Hengelose medewerkers werden ontslagen omdat die uit de Drentse veenstreken goedkoper waren. Uiteindelijk ging de politiek en vakbonden zich er ook mee bemoeien. De oplossing was om in Drente een fabriekspand te kopen en daar werd in 1946 de vestiging Heemaf Zwartemeer geopend. Hier werden kleine motoren gefabriceerd door hoofdzakelijk vrouwen en meisjes.

Binnenkort meer foto's over de Heemaf in Zwarte meer aangezien ik 3 fotoalbums ontving met unieke foto's van dit bedrijf.

Luchtfoto Heemaf Zwartemeer.

Lees meer

5 prachtige Heemaf films (akte 1-5) gemaakt door Willy Mullens (1924)

Beeld en geluid heeft vele prachtige films online in hun archief, waaronder de mooiste van de Heemaf uit 1924 (akte 1 tm 5). De films werden gemaakt door filmpionier Willy Mullens (1880-1952). Hij richtte in 1914 het bedrijf Haghe films op. Dit bedrijf domineerde de Nederlandse films tussen de eerste en tweede wereldoorlog. Hij was vooral bekend als maker van documentaires, van filmjournaals en filmde als een van de eerste bedrijven in Nederlands Indië. Hij was ook de oprichter van het Filmarchief. In 1924 kreeg hij de opdracht van de toenmalige directeur  van de Heemaf, Henri Keus om een uitgebreide film te maken van de Heemaf fabriek. Vooral bedoeld als reclame voor de producten van de Heemaf in binnen en buitenland. De films (zonder geluid) duren elk ongeveer 10 minuten dus ga er maar eens goed voor zitten. De kwaliteit is ook (zeker voor die tijd) erg goed.

AKTE 1 Klik op onderstaande foto en de play button voor de film

AKTE 2 Klik op onderstaande foto en de play button voor de film

Lees meer

Jan Grintjes - fotoalbum 25 jarig jubileum EMF Dordt (1936)

Jan Grintjes werkte van 1919 tot en met 1970 bij elektromotorenfabriek Dordrecht (EMF Dordt). Hij begon als boekhouder, later werd hij verkoopleider van EMF kantoor Amsterdam. Wij ontvingen in 2016 van zijn zoon een groot aantal foto's van de werkzame tijd van Jan Grintjes bij EMF Dordt. Het heeft even geduurd maar ik heb het album bijna gedigitaliseerd en hieronder zien jullie 75 van de ongeveer 400 foto's uit zijn album. Dit was een tijd dat televisie nog niet of nauwelijks bestond en het sociale leven van het personeel van EMF Dordt grotendeels verweven was met het bedrijf. De reisjes en feestjes die toen door de personeelsvereniging werden georganiseerd waren vaak de enige uitjes die de medewerkers hadden. Hieronder de foto's uit het jaar 1936 toen de fabriek haar 25 jarig jubileum vierde met feestavond, schouwburg en een personeelsreis.

{jcomments off}

Lees meer

De Heemaf op de jaarbeurs in Utrecht (1917-1958) + 4 FILMS

De eerste Nederlandse Jaarbeurs vond in 1917 plaats, op initiatief van de Utrechtse vestiging van "de Vereeniging Nederlandsch Fabricaat". Deze eerste Jaarbeurs trok ruim 150.000 bezoekers, wat voor die tijd enorm veel was. De Jaarbeurs bestaat nog steeds en is uitgegroeid tot een inspirerende plek waar jaarlijks ruim 2,5 miljoen bezoekers komen. 

De Heemaf was vanaf 1917 tot eind jaren zestig ieder jaar van de partij op de jaarbeurs in Utrecht. Er werd dan ook veel geld besteed aan reclame en presentatie van hun producten. Dat kun je goed zien op de volgende foto's gemaakt tussen 1920 en 1958. Onlangs kwam ik een 4 prachtige films tegen van de eerste jaarbeurs in 1917, 1917, 1922 en 1927. Op de film van 1917 en 1927 is ook een transformatorzuil van de Heemaf te zien met reclame. De filmfragmenten zijn allemaal zonder geluid (Bron: Beeld - en Geluid).

{jcomments off}

Afbeelding van koningin Wilhelmina begeleid door mr.dr. W.A. van Zijst, voorzitter van de Raad van Beheer van de Nederlandse Jaarbeurs bij de stand van de Vereniging van directeuren van elektriciteitsbedrijven (VDEN-1917) Bron: Archief Utrecht.

Lees meer

Hofstede Crull en de rampspoed bij zijn elektromotorenfabriek "de VIJF" in Doetinchem (1920 - 1934) + 3 FILMS

In 1920 werd in Doetinchem - de bijna vergeten-  elektromotorenfabriek "DE VIJF" opgericht door Rento Hofstede CrullHofstede Crull, was elektriciteitspionier, oprichter van vele elektriciteitscentrales en van de Heemaf, het grootste elektrotechnische bedrijf van Nederland tot ver na WO II. Nadat Hofstede Crull in 1918 ruzie kreeg met de commissarissen van de Heemaf was het de beste oplossing dat Hofstede Crull weg zou gaan. Dit gebeurde ook, maar hij was niet de persoon om stil te gaan zitten.

Hij kocht een stuk grond in Doetinchem aan de Havenstraat (nabij de Oude IJssel en het oude centrum) en richtte daar de nieuwe elektromotorenfabriek "de VIJF" op, een concurrent voor de Heemaf en EMF Dordt. Van elektromotorenfabriek "de VIJF" was weinig bekend behalve dat het geteisterd werd door rampspoed tijdens zijn slechts 14 jarige bestaan. Hofstede Crull had weinig geluk met dit bedrijf dat een geduchte concurrent voor de Heemaf en EMF Dordt had moeten worden, maar heeft niet zo mogen zijn.

Er waren slechts weinig foto's van dit bedrijf bekend en onlangs kwam een prachtig album uit de jaren 1925-1929 tevoorschijn welke in een van de knipsels in dit artikel wordt beschreven. Het album werd onlangs door Erfgoedcentrum Achterhoek en Liemers gedigitaliseerd. Dit gaf mij aanleiding om mij eens in de geschiedenis van dit bedrijf te duiken dat als rode draad  "rampspoed" door zijn geschiedenis heeft lopen.

Lees meer

Bijeenkomst Heemaf stofzuiger verkopers (B.G. Miermans 1-2-1939)

Bertus MiermansOnderstaande groepsfoto van een bijeenkomst bij de Heemaf werd gestuurd door Lidy Miermans. Haar opa B.G. Miermans staat op deze foto (achteraan links, onder de pijl). In de periode dat deze foto werd gemaakt had haar opa een winkel op de Middenweg 15, Amsterdam. Hij verkocht daar in ieder geval ook stofzuigers van het merk Ruton. Deze verkocht hij aan particulieren die deze konden aanschaffen voor 60 cent per week op afbetaling (zie foto onderaan). Zo was het voor meer mensen mogelijk een stofzuiger aan te schaffen. Hij bouwde in eerste instantie ook zelf radio's totdat Philips deze goedkoper kon produceren en het dus niet meer rendabel was.

{jcomments off}

Op 1 februari 1939 vond er een bespreking plaats bij de Heemaf voor verkopers van Heemaf stofzuigers in Nederland. Bertus Miermans was ook aanwezig omdat hij ook Heemaf stofzuigers verkocht in zijn elektra winkel in Amsterdam. De Heemaf stofzuiger werd gedemonstreerd, men kreeg meer informatie over het product en er werden contract besprekingen gehouden.

Dit model zou uitgroeien tot de best verkochte stofzuiger van die tijd. Zelfs nu vinden we nog geregeld werkende exemplaren op marktplaats van bijna 80 jaar oud ! Al voor de bijeenkomst bij de Heemaf verkocht B.G. Miermans al Heemaf stofzuigers getuige de vele advertenties van zijn elektra zaak met daarop prominent de Heemaf stofzuiger met SKA motor in beeld.

Lees meer

In 1928 bracht het bedrijf "Vélo Waschmachine Maatschappij" de eerste elektrisch aangedreven houten wasmachine van Nederland op de markt en dit verlichtte de werkzaamheden van de huisvrouwen omdat ze niet met hun handen in het water het zware schrobwerk hoefden te doen. Er was natuurlijk nog veel te verbeteren aan deze (semi automatische) wasmachine maar het prototype van de wasmachine zoals wij die nu kennen was gemaakt. Er kwam nog steeds veel handwerk bij kijken. De vrouwen moesten nog steeds het water verwarmen, sop maken, inweken, uitspoelen, mangelen en drogen en als laatste strijken. Verder waren de wasmachines ook te duur voor de gewone man.
De Heemaf uit Hengelo was in die tijd het grootste elektrotechnisch bedrijf van Nederland en zij werden gevraagd om de elektromotor te leveren die een deel van het wasproces zou moeten automatiseren. Concurrenten als EMF Dordt volgden snel met vergelijkbare elektromotoren voor concurrerende merken en vanaf de jaren dertig voorzag de Heemaf ook vele nieuwe wasmachinefabrikanten van elektromotoren. In totaal kende Nederland 14 wasmachine fabrikanten.

Hieronder zien we prachtig historisch filmmateriaal van de Vélo wasmachinefabriek in Rotterdam (later in Barendrecht).

Korte historie van de Vélo wasmachinefabriek (1898 - 1973): 
In 1898 richt Johan Bosch samen met de Amerikaanse Van der Laan een handelsbedrijf op in Rotterdam. Een van de producten die ze invoeren is een patentloze houten wasmachine. De eerste gedachte is natuurlijk dit kunnen wij zelf ook maken. In 1901 gaat de fabriek in een oude boerenschuur van start en zo wordt men de eerste wasmachinefabrikant van Nederland. De zaken gaan zo goed dat men snel moet gaan uitbreiden. Ze vinden een fabriekje waar ook fietsonderdelen worden gemaakt en gaan daar wasmachines maken naar eigen ontwerp. De bedrijfsleider bedenkt in 1903 in een tijdsbestek van 2 weken een houten kuip met een mechaniek (gemaakt van fietsonderdelen) dat met een handslinger een was beweger in het sop laat meebewegen. Voor de kuip gebruiken ze Indisch teakhout, dat goed bestand is tegen het warme sop. De gigantische boomstammen van soms wel 6.000 kilo worden gelost in het eigen haventje van de fabriek, dat toen nog een open verbinding had met de rivier de oude Maas.  Als de machines klaar zijn worden ze met paard en wagen vervoerd naar de winkels in de buurt en naar het station, vanwaar ze naar de klanten worden vervoerd. De naam voor de fabriek wordt VELO, wat ook internationaal goed klinkt en het bedrijf gaat verder als "Vélo Waschmachine Maatschappij".

Om een markt te krijgen sticht de Vélo een aantal winkels in Nederland, België en Frankrijk waar men deze wasmachines kan kopen - eventueel op afbetaling. Men kon ook een wasmachine voor 1 of 2 dagen huren. Vaak werd dit gedaan samen met de buren.  De wasmachines waren in die tijd veel te duur voor gewone arbeider.

"Een kind kan nu de wasch doen" Met die slogan maakt fabrikant van was- en wringmachines Vélo rond 1910 reclame. Dit stond symbool voor de eenvoudige en innovatieve manier van de was doen, want met een draai aan een slinger, beweegt de was moeiteloos door de kuip. Eenvoudig en dus ook zeer geschikt om zelfs door kinderhandjes te laten doen. 

Foto boven, VELO fabriek 1912 ,rechts VELO wasmachines fabriek/winkel 1914 -> 

Reclame uit de begintijd van Vélo.

 

Links: rond 1900 ging het wassen er zo aan toe, de wasmachines waren dé oplossing voor dit zware handwerk. Rechts een reclame auto van de VELO uit 1910 met de slogan "een kind kan de wasch doen".

Luchtfoto van de Vélo fabriek

Elektrificatie
In de twintiger jaren van de vorige eeuw worden steeds meer huishoudens voorzien van elektriciteit en zo ontstaat een nieuwe markt waar bedrijven als de Heemaf handig op inspelen. In 1928 wordt de handslinger dan ook vervangen door een elektrische variant die wordt aangestuurd door een elektromotor van de Heemaf. Zie de unieke foto hieronder.

Prototype van de Vélo wasmachine aangedreven door éénfasemotor van het type NKEO van 0,25 pk. De Heemaf motor zien we linksboven in beeld. (1-9-1926). In 1928 ging deze officieel in productie. bron: Historisch Centrum Overijssel). Naar mijn weten is dit de enige foto van de Heemaf van een Vélo wasmachine.

Heemaf motoren voor andere merken wasmachinefabrikanten

  

Rechts: 1-9-1926. Elektromotor voor een wasmachine de firma B. Minkema Groot Ammers, aangedreven door 0,25 pk éénfasemotor van de Heemaf. bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle. Links: Horton elektrische wasmachine met éénfasemotor 0,25 pk van de Heemaf, 4-11-1927. 

Fa. Antonio uit Tilburg met een wasmachine aangedreven door HEEMAF- motor type NK 0,2-4, 1-10-1930.

Verder werden ook de wasmachines van de firma Edy uit Dieren in 1952 voorzien van Heemaf motoren en Miele vanaf 16-2-1927 (SKA motoren). De foto's zijn nog niet gedigitaliseerd bij het HCO in Zwolle.

Heemaf experimenteerde ook met een elektrische strijk mangels eind jaren twintig van de vorige eeuw.

1-9-1926, Strijkmangel: N.V. Poensgen & Wessel te Utrecht voorzien van een elektromotor type 0,25 pk éénfasemotor NKE 0 van de Heemaf.

Meer volgt..

50 jarig jubileum
Het bedrijf groeide en in 1951 viert men het 50 jarig bestaan. In de jaren vijftig kunnen steeds meer gezinnen zich een wasmachine veroorloven en deze machine was toen al geweldig voor de huisvrouw, want dit apparaat deed niet alleen de voor- en hoofdwas, alles werd ook nog eens keurig nagespoeld en gecentrifugeerd! Maandag wasdag was toen al niet meer van toepassing, dit kon elke dag van de week gedaan worden.

 

Velo op een beursstand in 1954. 

De markt was inmiddels een wereldmarkt geworden en de houten wasmachines werden van metaal gemaakt en in serieproductie. Er was veel concurrentie van buitenlandse bedrijven die een veel groter afzetgebied hadden daarom ging men o.a. ook VELOLUX naaimachines, Holland Electro stofzuigers en radio's onder het eigen merk VELORA maken, maar uiteindelijk stopte Vélo met de productie in 1973 sloot het bedrijf en ging men verder in onroerend goed. Het bedrijf bestaat anno 2017 nog steeds en kan volgend jaar zijn 120 jarig bestaan gaan vieren. 

Hieronder nog een film van de Vélo vanaf het 50 jarig jubileum tot het sluiting.

De eerste houten wasmachine van de VELO fabriek nog met een handwringer en kinderhandjes (1912).

Met dank aan de prachtige historische bedrijfsfilms van dhr. Romeijn die op You Tube te vinden zijn. Meer volgt...

Bron: Geheugenvannederland.nl, Historisch Centrum Overijssel te Zwolle, Bas Romeijn, Historische Vereniging Barendrecht.

Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Historische nieuwsflits

EMF Dordt - EMF Rucphen 6 - 2 (29-08-1964)

Cor van Aart stuurde mij onderstaande foto's van de (unieke) voetbalwedstrijd EMF Dordt tegen EMF Rucphen welke werd gespeeld op 29-08-1964. EMF Dordt won met 6-2.

Voetbalteam van EMF Dordt (1964)

Het voetbalteam EMF Dordt in 1964. In die tijd speelde men nog met een links- en rechtsbinnen in een 4-mans voorhoede.

                                                    Rien Konings

                               Piet Uitdehaag                    Cor van Aart

                      Wim Maas                  Kuipers                              J. Maas

       Jan Schoenmakers    Priem      Kees v. Loon     Jan van Aart      Theo Besems 

Voetbalteam van EMF Rucphen(1964)

De voetbalteams van EMF Dordt en EMF Rucphen, samen op de foto.  Bron: Corrie van Aart

Schrijf reactie (0 Reacties)

Muziekvereniging Heemaf (1912)

Vanaf 1912 beschikte Heemaf over een eigen muziekkorps. Enkele jaren geleden stuurde Jeroen Boertje mij foto's van een oude baritonsaxofoon, die hij nog thuis had staan met inscriptie Heemaf. Het kan niet missen dat dit instrument van deze vereniging is geweest en wellicht te zien moet zijn op een van onderstaande foto's.

Muziekvereniging Heemaf 1912

Muziekvereniging Heemaf 1912
Bron: Archief Holec.

alt alt 

 alt alt

Bron: Jeroen Boertje

MuziekverenigingHeemaf01-06-1914-NL-ZlHCO 0464.2 293

Groepsfoto Mziekvereniging Heemaf 01-06-1914. Bron Historisch Centrum Overijssel te Zwolle

Schrijf reactie (0 Reacties)

HHG Video Box

Cloud tag

Laatste nieuws

Laatste reacties

Uitgelicht

Statistieken

Aantal bekeken pagina's
3281551

Wie is online

We hebben 116 gasten en geen leden online

DMC Firewall is a Joomla Security extension!