Rento Hofstede Crull
De oprichter van de Heemaf bij een machine van de General Electric Company tijdens de Wereldtentoonstelling in Chicago (1893).
Heemaf
Grote machine hal 1919
Systeem Coq Utrecht
Lossen van een 10 kV (1922)
Hazemeyer
Floris Hazemeyer, oprichter van Hazemeyer bij de fabriek aan de Tuindorpstraat in Hengelo (1914)
Hazemeyer
Reyrolle hal (1922)
Smit Slikkerveer
Draaistroomgenerator 16-11-1912
Electromotorenfabriek (EMF) Dordt
Wikkelarij Ruckphen (1948)
EMF Dordt
Werklui van Willem Smit & Co's Electromotorenfabriek in Dordrecht (1916)
TCS/Heemaf
Twentsch Centraal Station voor Stroomlevering / Heemaf (1916)
Heemaf
Elektrische centrale Helpman Groningen 1914
Heemaf
Poseren tijdens eerste proefrit van locomotieven voor Java. In midden met vlinderdasje HEEMAF directeur Keus (1928)
Heemaf
Wikkelarij 1922
Systeem Coq Utrecht
Hidde Nijland, oprichter Coq Utrecht met de fabriek (1920)
Smit Transformatoren
Vervoer transformator door fa. Frederiks d.m.v. paardentractie (1913-1915)

Laatste updates

Hofstede Crull en de rampspoed bij zijn elektromotorenfabriek "de VIJF" in Doetinchem (1920 - 1934) + FILM

In 1920 werd in Doetinchem - de bijna vergeten-  elektromotorenfabriek "DE VIJF" opgericht door Rento Hofstede Crull. Hofstede Crull, was elektriciteitspionier, oprichter van vele elektriciteitscentrales en van de Heemaf, het grootste elektrotechnische bedrijf van Nederland tot ver na WO II. Nadat Hofstede Crull in 1918 ruzie kreeg met de commissarissen van de Heemaf was het de beste oplossing dat Hofstede Crull weg zou gaan. Dit gebeurde ook, maar hij was niet de persoon om stil te gaan zitten.

Hij kocht een stuk grond in Doetinchem aan de Havenstraat (nabij de Oude IJssel en het oude centrum) en richtte daar de nieuwe elektromotorenfabriek "de VIJF" op, een concurrent voor de Heemaf en EMF Dordt. Van elektromotorenfabriek "de VIJF" was weinig bekend behalve dat het geteisterd werd door rampspoed tijdens zijn slechts 14 jarige bestaan. Hofstede Crull had weinig geluk met dit bedrijf dat een geduchte concurrent voor de Heemaf en EMF Dordt had moeten worden, maar heeft niet zo mogen zijn.

Lees meer

De historie van de Heemaf - de periode na Hofstede Crull - (1919-1945)

Periode na Hofstede Crull
Na het vertrek van Hofstede Crull in 1919 zien we dat de nieuwe directeuren H.I. Keus en F.R. Willink per 18 maart 1919 tot mede-directeuren zijn benoemd. Directeur W. Willink, die per 1 mei ontslag had genomen werd verzocht nog enige tijd aan te blijven om de nieuwe directeuren te ondersteunen. Hij zou worden opgenomen in de Raad van Commissarissen. Het was overigens wel het jaar met de hoogste winst tot dan toe. 

NL-ZlHCO 464.2 1458 Stator van een draaistroomgenerator 1000 kVA-1919-aangepast

Prachtige foto van een medewerker van de Heemaf achter een stator van een draaistroomgenerator 1000 kVA 500 V 50 Hz en 125 omw/ min. met huis van bijbehorende opwekker, bestemd voor centrale Tjepoe van de BPM (Bataafsche Petroleum Maatschappij) Nederlands Indië/ Java 01-10-1919. Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle/ Jaap Tuik.

Grondleggers

Lees meer

Eerste verkeerslichten in Nederland (Heemaf 1928)

Het eerste verkeerslicht in de wereld werd in 1868 in Londen geplaatst bij the Houses of Parliament op de hoek van de Bridge Street en New Palace Yard. De verkeerslichten waren niet voor het gewone verkeer maar om te zorgen dat de militaire politie kon oversteken. De eerste verkeerslichten in Nederland stonden in Den Haag en werkten met neon ringen, afkomstig van de Heemaf fabrieken (1928).

De Laan van Meerdervoort in Den Haag, was al in de jaren twintig van de vorige eeuw een drukke verkeersader. Daarom experimenteerde de politie in 1928 op het kruispunt Laan van Meerdervoort - Anna Paulowna straat met automatische verkeerslichten (fabricaat Heemaf). Dit waren de zogenoemde HEEMAF-lichten maar leken niet op de tegenwoordige lichten.

Neonverlichting
Deze HEEMAF-lichten bestonden uit een serie ringen van neonverlichting, die als afpelringen van buiten naar binnen één voor één aan- of uitgingen, van groen naar rood. Dit 'verkeerslicht' verving het klapbord waarmee de agenten met de hand het verkeer regelde.

Lees meer

Project EMF Dordt - 3/8 beschrijvingen bij 779 foto's (1930-1950)

Eind 2016 kreeg ik via Henk Kolkman, vrijwilliger bij Historisch Centrum Overijssel te Zwolle een e-mail dat er nog ongeveer 2000 glas negatieven van EMF Dordt waren te vinden bij het HCO uit de jaren 1911 - 1950.  Aangezien dit niet het werkgebied was van HCO bood men ze aan bij beeldbank Dordrecht, maar die hadden in eerste instantie geen belangstelling. Hij stuurde ook een legenda mee van de fotograaf, maar die was gedeeltelijk compleet. Ik mis de nummers 1 tm 756. Vanaf nummer 757 tm 1536 is elke foto kort beschreven en van datum voorzien. Jammer genoeg is dus van foto nummer 1 tm 756 geen beschrijving want deze dateren uit het prille begin van de elektromotorenfabriek. 

Tot mijn verrassing vond ik op beeldbank Dordrecht een groot deel van de 2000 glas negatieven digitaal. Dit was verdeeld in een bruin en een geel fotoalbum en m.b.v. de foto beschrijvingen kunnen we in detail aangeven wat de foto voorstelt en uit welk jaar deze komt. Een deel van de foto's uit het prille begin (fotonummer 1 tm 756) heb ik al verwerkt in de historie van EMF Dordt en ga ik de komende tijd aanvullen. De legenda die ik compleet probeer te krijgen begint bij 1 januari 1930 en betreft foto nummer 757 tm 1156. In totaal bevat dit bruine fotoboek 1210 foto's. Daarnaast is er ook nog een geel fotoboek van latere datum en die nummering loopt tot 1956. Beide fotoalbums hebben dus betrekking op de 2000 glas negatieven die bij het HCO liggen.  Deel 2 zal ik t.z.t. op de website plaatsen en daarmee maak ik de historie van EMF Dordt compleet.

Lees meer

Biografie Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull (1863-1938)

Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull, elektriciteitspionier, sportman en fabrikant

PortretHofstedeCrull-1917

Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull rond 1917. Bron: HHG

Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull (26-11-1863, Meppel - 08-09-1938 Doetinchem). Vader: Wolter Hendrik Crull (1828-1864). Moeder: Catharina Annette Kuiper (1831-1909). Echtgenote 1 Aleida Johanna Hendrika Dikkers (1865-1928). Echtgenote 2: Elisabeth Kühm. Kinderen: 4 dochters: Johanna (1895-1945), Catharina Annetta Jacoba (1897-1989), Woltera Hendrika (1900-1966 )  Aleida Johanna Hendrika (1902-1971)

Inleiding
Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull werd geboren in 1863. Na de lagere school in de stad Groningen en een weinig succesvol verlopen HBS tijd in diezelfde stad, werkte hij enkele jaren in een fabriek in Borne. Hij pakte daarna de studie weer op. Ditmaal aan de technische hogeschool in Hannover, waar hij elektrotechniek studeerde.

In 1891 ontwikkelde hij veel activiteit voor het Amerikaanse bedrijf Thomson Houston' op de grote elektriciteitstentoonstelling in Frankfürt am Main. Direct na die tentoonstelling volgde een periode van drie jaren praktisch werken in de fabrieken van Thomson Houston en General Electric in de Verenigde Staten.  

Lees meer

ZOEKPLAATJE: Nieuwe foto's van de Heemaf (1908-1950)

Willy Ahlers stuurde me weer een aantal prachtige foto's van de Heemaf die nog nergens gepubliceerd zijn. Van enkele foto's is er een jaartal of een korte beschrijving. Wie weet meer te vertellen over deze foto's? Graag reactie onder aan dit artikel of een e-mail naar: rudohermsen@hotmail.com 

Foto 1: blijkbaar bezat de Heemaf in het prille begin rond 1910 een boot voor transportdoeleinden. 

Foto 2: Bijschrift op de foto is Coevorden. Ik vond op Facebook nog een foto van Heemaf Coevorden. vanuit de lucht genomen en dat is zeker dit gebouw.  De Heemaf in Coevorden is ontstaan door het gebrek aan fabrieksmeisjes voor de telefonie afdeling in Hengelo. Daarom stichtte de HEEMAF een nevenvestiging in Drenthe. In Coevorden werden vanaf 1947 kiesschijven en andere telefoononderdelen gemonteerd, maar toen de PTT toestellen met druktoetsen vroeg, bleek de Heemaf niet in staat om die voor voor de PTT redelijke prijs te leveren. In 1977 kwam daarom een einde aan de telefoonproductie bij HEEMAF en de vestiging in Coevorden werd gesloten.

Lees meer

Hofstede Crull en zijn eerste opgerichte elektriciteitscentrales in Borne (1896) en Hengelo (1901) + films (1937)

Rento Hofstede CrullElektriciteitspionier Rento Hofstede Crull stond aan de wieg van veel elektriciteitscentrales in Nederland. Tijdgenoot en grondlegger van de elektrotechniek in Nederland, Willem Benjamin Smit had in 1886 in Kinderdijk al de eerste echte Nederlandse elektriciteitscentrale opgericht met 295 aansluitingen, maar Hofstede Crull ging verder waar Willem Smit gebleven was. Vanaf het begin van de oprichting van zijn eerste bedrijf "Hofstede Crull & Willink" in 1894 was hij onophoudelijk bezig met het verkrijgen van concessies om ook zelf een elektrische centrale te mogen bouwen. Hij was een visionair die in 1891 al goed door had dat elektriciteit de wereld zou veroveren en hij was daarin een pionier van het eerste uur. 

Centrale in Borne in 1896.

Lees meer

Coq Utrecht, uitvinding melk pasteuriseer machine (1924-1928)

In 1924 kwam Professor Dr. Atten op het idee om melk te pasteuriseren door er elektrische stroom doorheen te sturen. Hij kwam in contact met Hidde Nijland , directeur van Coq Utrecht en die werd gegrepen door het idee en hij ging over tot een biologisch experiment. Coq ontwikkelde samen met genoemde professor, een elektrische melk pasteuriseer machine. Tussen de geperforeerde platen van grafiet, van elkaar geïsoleerd door glazen buizen, verliep bij 3 kV een stroom van 16 à 20 A en verwarmde de melk. In 1928 was de machine bedrijfsklaar en was de melkinrichting van H.E. Eppens in de Jan Hanzenstraat te Amsterdam de eerste die gebruik maakte van deze nieuwe uitvinding.


In gebruik name van de elektrische melk pasteur inrichting van Coq Utrecht in 1928. Bron: Smit Mededelingen 1966/archief Coq Utrecht.

Bron: Smit Mededelingen 1966/archief Coq Utrecht. 

Lees meer

Op 27 december 1894 trouwde - elektriciteitspionier en oprichter van de Heemaf - Hofstede Crull met Aleida Dikkers. Ze was knap, intelligent en zeer beschaafd. Haar vader was oud kantonrechter Hendricus Dikkers. Aleida had acht jaar moeten wachten op deze dag. Tussen 1894 en 1898 woonde het gezin in Borne. Het echtpaar kreeg vier dochters tussen 1895 en 1902, voor Hofstede Crull ook vier teleurstellingen. Hij kreeg geen zoons die zijn pas verworven naam konden doorgeven.

Trouwfoto van het echtpaar Hofstede Crull- Dikkers, december 1894. Aleida overleed in 1928, zes jaar later hertrouwde Hofstede Crull met de Duitse Elisabeth Kühn. Aleida Johanna Hendrika Dikkers was de enige dochter van Hendricus Dikkers en van Johanna Dikkers uit Borne.

Zijn dochters
Johanna werd geboren op 27 augustus 1895, Cartharina op 1 mei 1897, Wolthera op 30 maart 1900 en Aleida op 1 mei 1902. Bij de geboorteaangifte van de laatste twee trad Floris Hazemeyer op als getuige. Catharina vertelde dat Hofstede Crull een strenge huisvader was en haar moeder kalm en rustig. Er waren drie kindermeisjes of gouvernantes. De opvoeding was volgens de gegoede kringen in Twente, veel aandacht voor omgangsvormen en een strenge selectie voor de te bezoeken scholen en vriendinnetjes. Geldzorgen waren er niet Aleida kon zeker bij de zeer gegoede inwoners van Twente gerekend worden en Hofstede Crull had al snel een fors inkomen. Hofstede Crull was veel op reis, maar hij maakte ook tijd vrij voor zijn gezin, autoritjes en vakanties. Het was zeker in die tijd niet mogelijk dat één van zijn dochters het werk van haar vader zou kunnen voortzetten.

De vier dochters, van links naar rechts: Johanna (1895), Catharina (1897), Wolthera (1900) en Aleida (1902). Johanna (‘Janny’) trouwde met de zakenman Oscar Garschagen, Catharina (‘Puppe’) trouwde eerst met ir. Charles Stork, scheidde van hem, ging kunstgeschiedenis studeren en trouwde met de Zwolse jurist Hendrik Bouman. Wolthera maakte naam als pottenbakster en trouwde met de psycholoog Werner Eduard Albert Hermanns uit Dortmund, die werkzaam was op de Quakerschool in Eerde. De jongste dochter Aleida (‘Tin’) was actief binnen de antroposofische beweging van Rudolf Steiner en bleef ongehuwd. 

Een van de dochters trouwde met Charles Stork en de eerste kleinzoon werd Hendrik Casper genoemd. Toch nog een HC in de familie! Hofstede Crull was geen echte huisvader waar je spelletjes meedeed. Toen één van de kleinkinderen Apa zei in plaats van Opa was Apa een goede naam en die bleef in gebruik. Na de lagere school en lessen van een gouvernante waren er de vervolgscholen in Hengelo en Enschede. Toen één van zijn dochters erg ziek werd reisde hij met haar naar de beroemde dokter Jung in Zurich. Na haar scheiding van Charles Stork trouwde Catharina met jurist Hendrik Jan Bouman en ging in Zwolle wonen.

De Villa naast de Heemaf fabriek aan de Bornsestraat 5 in Hengelo. Hofstede Crull en zijn familie woonde hier van 1898 tot 1912.

Brief gericht aan Catharina Bouwman-Hofstede Crull (1930).

Artistieke zussen
De zussen Woltera en Catharina Hofstede Crull hadden artistieke vaardigheden. Woltera ging hierin verder en werd een bekende kunstenares/ Zij richtte in 1928 pottenbakkerij de Ooyman op. Klik HIER voor haar biografie.(foto rechts: Wolthera Hofstede Crull aan de draaischijf (1950).

Onlangs kregen wij 2 pentekeningen opgestuurd met daarop de naam C. Hofstede Crull en dat blijkt de andere artistieke zus, Catharina Hofstede Crull te zijn die deze tekening gemaakt heeft. De man op de tekening is Jan Eefting. Het verhaal van de familie is, dat er wel eens een kunstenaar/kunstenares op de "Eeftinge Erve" logeerde en dat ze als dank daarvoor deze tekeningen hebben gekregen. "Eeftinge Erve" is een boerderijtje in het dorpje Gees. Jan Eefting woonde in 1935 in dit boerderijtje.

  

Tekening: Gienus Meijering, Historische Vereniging ”Klenckerheugte” te Oosterhesselen

Bron: HHG

Historische nieuwsflits

Heemaf proef (1928)

Bron: NRC 04-03-1928

Schrijf reactie (0 Reacties)

SKA motoren voor aandrijving van touwweverij Grundmann Dortmund (1928)

Op 1-8-1928 leverde men vanuit de Heemaf vestiging in Dortmund SKA motoren (25 pk, 750 omw./min) voor de touwweverij van het bedrijf Fa. Grundmann ook uit Dortmund. Hieronder zien we een prachtige foto van deze touwweverij en voorzien van de SKA motoren van de Heemaf.

NL-ZlHCO 0464.2 31159-small

Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle

Schrijf reactie (0 Reacties)

HHG Video Box

Cloud tag

Laatste nieuws

Laatste reacties

Uitgelicht

Statistieken

Aantal bekeken pagina's
3143696

Wie is online

We hebben 92 gasten en geen leden online

Nieuwsbrief

DMC Firewall is a Joomla Security extension!