Systeem Coq Utrecht
Hidde Nijland, oprichter Coq Utrecht met de fabriek (1920)
Heemaf
Grote machine hal 1919
EMF Dordt
Werklui van Willem Smit & Co's Electromotorenfabriek in Dordrecht (1916)
Rento Hofstede Crull
De oprichter van de Heemaf bij een machine van de General Electric Company tijdens de Wereldtentoonstelling in Chicago (1893).
Systeem Coq Utrecht
Lossen van een 10 kV (1922)
Smit Slikkerveer
Draaistroomgenerator 16-11-1912
Heemaf
Elektrische centrale Helpman Groningen 1914
Heemaf
Poseren tijdens eerste proefrit van locomotieven voor Java. In midden met vlinderdasje HEEMAF directeur Keus (1928)
TCS/Heemaf
Twentsch Centraal Station voor Stroomlevering / Heemaf (1916)
Hazemeyer
Reyrolle hal (1922)
Electromotorenfabriek (EMF) Dordt
Wikkelarij Ruckphen (1948)
Heemaf
Een Heemaf vrachtauto met daarop een Heemaf motor staat voor de nieuwe Heemaf fabriek (1900)
Heemaf (Hofstede Crull & Willink)
2 transformatorzuilen op wagon van Staatsspoorwegen (1-9-1913)
Hazemeyer
Floris Hazemeyer, oprichter van Hazemeyer bij de fabriek aan de Tuindorpstraat in Hengelo (1914)
Smit Transformatoren
Vervoer transformator door fa. Frederiks d.m.v. paardentractie (1913-1915)
Heemaf
Wikkelarij 1922

Laatste updates

Hofstede Crull en de rampspoed bij zijn elektromotorenfabriek "de VIJF" in Doetinchem (1920 - 1934) + 3 FILMS

In 1920 werd in Doetinchem - de bijna vergeten-  elektromotorenfabriek "DE VIJF" opgericht door Rento Hofstede CrullHofstede Crull, was elektriciteitspionier, oprichter van vele elektriciteitscentrales en van de Heemaf, het grootste elektrotechnische bedrijf van Nederland tot ver na WO II. Nadat Hofstede Crull in 1918 ruzie kreeg met de commissarissen van de Heemaf was het de beste oplossing dat Hofstede Crull weg zou gaan. Dit gebeurde ook, maar hij was niet de persoon om stil te gaan zitten.

Hij kocht een stuk grond in Doetinchem aan de Havenstraat (nabij de Oude IJssel en het oude centrum) en richtte daar de nieuwe elektromotorenfabriek "de VIJF" op, een concurrent voor de Heemaf en EMF Dordt. Van elektromotorenfabriek "de VIJF" was weinig bekend behalve dat het geteisterd werd door rampspoed tijdens zijn slechts 14 jarige bestaan. Hofstede Crull had weinig geluk met dit bedrijf dat een geduchte concurrent voor de Heemaf en EMF Dordt had moeten worden, maar heeft niet zo mogen zijn.

Er waren slechts weinig foto's van dit bedrijf bekend maar onlangs kwam een prachtig album uit de jaren 1925-1929 tevoorschijn welke in een van de knipsels in dit artikel wordt beschreven. Het album werd door  gedigitaliseerd. Dit gaf mij aanleiding om mij eens in de geschiedenis van dit bedrijf te duiken dat als rode draad  "rampspoed" door zijn geschiedenis heeft lopen.

De Vereenigde IJzer Fabrieken "De VIJF"
Logo de VIJFOp 11 december 1920 werd op initiatief van Hofstede Crull ten overstaan van notaris Ten Doesschate in Hengelo de NV De Verenigde IJzerfabrieken 'DE VIJF' opgericht. Het bedrijf werd gevestigd in Doetinchem en het ging vooral elektromotoren fabriceren.
Aanvankelijk liep het bedrijf goed. Vele oudgedienden van de Heemaf uit Hengelo, die meer vertrouwen hadden in Hofstede Crull dan in de nieuwe HEEMAF-directie, verhuisden naar Doetinchem en vonden werk in de nieuwe fabriek.

Lees meer

De eerste elektrische wasmachines van Nederland (Vélo) met een elektromotor van de Heemaf (1928) + 2 x FILM

In 1928 bracht het bedrijf "Vélo Waschmachine Maatschappij" de eerste elektrisch aangedreven houten wasmachine van Nederland op de markt en dit verlichtte de werkzaamheden van de huisvrouwen omdat ze niet met hun handen in het water het zware schrobwerk hoefden te doen. Er was natuurlijk nog veel te verbeteren aan deze (semi automatische) wasmachine maar het prototype van de wasmachine zoals wij die nu kennen was gemaakt. Er kwam nog steeds veel handwerk bij kijken. De vrouwen moesten nog steeds het water verwarmen, sop maken, inweken, uitspoelen, mangelen en drogen en als laatste strijken. Verder waren de wasmachines ook te duur voor de gewone man.


Velo reclame rond 1900 (bron: Bas Romeijn).

Heemaf
De Heemaf uit Hengelo was in die tijd het grootste elektrotechnisch bedrijf van Nederland en zij werden gevraagd om de was machine van een elektromotor te voorzien en het was proces deels te automatiseren. Concurrenten als EMF Dordt volgden snel met vergelijkbare elektromotoren voor concurrerende merken en vanaf de jaren dertig voorzag de Heemaf ook vele nieuwe wasmachinefabrikanten van elektromotoren. In totaal kende Nederland 14 wasmachine fabrikanten.

Korte historie van de Vélo wasmachinefabriek (1898 - 1973): 
In 1898 richt Johan Bosch samen met de Amerikaanse Van der Laan een handelsbedrijf op in Rotterdam. Een van de producten die ze invoeren is een patentloze houten wasmachine. De eerste gedachte is natuurlijk dit kunnen wij zelf ook maken. In 1901 gaat de fabriek in een oude boerenschuur van start en zo wordt men de eerste wasmachinefabrikant van Nederland. De zaken gaan zo goed dat men snel moet gaan uitbreiden. 

Lees meer

AFO Hattem op de Beurs in Milaan (1956)

Michel Boerkamp stuurde mij een mooie foto uit 1956 van een beurs stand in Milaan waar de AFO uit Hattem met een stand vertegenwoordigd was. De foto is gemaakt door de opa van zijn vrouw, Geert van der Wal, oud werknemer en gepensioneerd AFO medewerker (overleden in 2020). Ook stuurde hij nog 3 documenten (indiensttreding AFO 1949, getuigschrift en pensioenoverzicht uit die tijd. 

Bron: Michel Boerkamp

 

Links Getuigschrift Geert van der Wal tbv Militaire Dienst, rechts pensioenregeling bij AFO te Hattem.

Geert van der Wal - in dienst bij de AFO in Hattem (1949)

Bron: Michel Boerkamp

 

 

 

{jcomments off}

Lees meer

Elmec bouwdozen gemaakt door AFO

Net na de Tweede Wereld oorlog maakte de Apparatenfabriek Overijssel (AFO) enige tijd meccanodozen van het merk Elmec. Dit was een groot succes bij de jongeren die interesse hadden in techniek en de dozen waren niet aan te slepen. Ton Werkhoven verzamelt deze bouwdozen en hieronder vind u zijn bijdrage.

Ik las uw verhaal over de Overijsselse Apparaten Fabriek en stuur u bijgesloten een aantal foto's op. Ik ben gepensioneerd docent fotografie en verzamel al een tijdje metaalbouwdozen uit de eerste helft van de 20e eeuw. Het merk Elmec was mij jaren onbekend, totdat ik een doosje tegenkwam op Marktplaats. Intussen heb ik er meer dan een dozijn en daarnaast heel veel reserve onderdelen.

 

Ik heb er al meerdere motoren mee gebouwd aan de hand van de oorspronkelijke documentatie en besef dat dit Nederlandse product internationaal een unieke positie inneemt. Geen enkel merk heeft zulke bijzondere elektrische metaalbouwdozen geproduceerd als AFO, Maerklin met Elmex en Meccano hadden weliswaar elektrodozen, evenals de firma Kosmos, maar die halen het niet bij Elmec.

 

{jcomments off}

Lees meer

De meisjes van de Heemaf wikkelarij uit Zwartemeer (1946-1979)

De wederopbouw na de Tweede Wereldoorlog zorgde voor veel orders bij de Heemaf en de fabrieken hadden een enorme behoefte aan (kleine) motoren en generatoren. Om die kleine motoren te maken waren wikkelaars nodig en vooral meisjes werden gevraagd omdat die daar gewoon beter in waren. In Hengelo was er een zwaar te kort aan wikkelaarsters, zowel voor als net na de Tweede Wereldoorlog. In Drente waren er voldoende. Rond 1925 haalde men nog grote gezinnen uit Drente naar Hengelo om te werken in de wikkelarij, maar dat zorgde voor oneerlijke concurrentie omdat Hengelose medewerkers werden ontslagen omdat die uit de Drentse veenstreken goedkoper waren. Uiteindelijk ging de politiek en vakbonden zich er ook mee bemoeien. De oplossing was om in Drente een fabriekspand te kopen en daar werd in 1946 de vestiging Heemaf Zwartemeer geopend. Hier werden kleine motoren gefabriceerd door hoofdzakelijk vrouwen en meisjes.

Op 2-12-2020 ontving ik van Piet Gort onderstaande prachtige foto van een aantal dames die als wikkelaars werkten bij Heemaf Zwartemeer uit 1946. Een van deze wikkelaars was zijn moeder (Jantje Douwsma).

Bron: Piet Gort 

Binnenkort meer foto's over de Heemaf in Zwarte meer aangezien ik 3 fotoalbums ontving met unieke foto's van dit bedrijf.


Luchtfoto Heemaf Zwartemeer.

 

Dagblad voor den arbeiderspartij, 20-4-1925.

Lees meer

Biografie Henri Isaäc Keus (1889-1971) uitvinder, ondernemer, directeur en econoom bij de Heemaf

Ir. Henri Isaäc Keus (1889-1971) is na Rento Hofstede Crull de bekendste directeur geweest van de Heemaf. Hij werkte van 1919 tot 1971 bij de Heemaf en bracht het bedrijf tot grote bloei. Onder zijn leiding groeide de Heemaf uit tot een wereldconcern, met de SKA motor als paradepaardje. De Heemaf bestaat niet meer, maar de producten zijn nog overal ter wereld in gebruik omdat ze bijna onverslijtbaar zijn en met gemak 100 jaar meegaan.

H.I. Keus is in Rotterdam geboren op 11 oktober 1889. Zijn vader had een goed lopende groothandel in kaas en exporteerde vooral naar Frankrijk. In zijn jonge jaren verhuist hij eerst naar Gouda en daarna naar Den Haag. Zijn vader wil dat hij de handel in gaat en het bedrijf voortzet, maar zijn moeder geeft hem technisch speelgoed en stimuleert hem om de elektrotechniek in te gaan, wat dan ook gebeurt. In den Haag doorloopt hij de Bleyenburg HBS om vervolgens in Delft aan de Technische Hogeschool te gaan studeren. In 1913 behaald hij het diploma elektrotechnisch ingenieur en wordt hij assistent bij professor van Swaay.

Hij doet enkele uitvindingen waar hij octrooi op krijgt en hij loopt stage bij Hofstede Crull & Willink, de voorloper van de Heemaf, in Hengelo. Zo leert hij ook Rento Hofstede Crull al vroeg kennen. Na de stage verhuist hij naar Amsterdam en gaat hij korte tijd werken bij het Amsterdamse installatiebedrijf Alberts & Kluft (1914). Zij richten zich op de aanleg en installatie van elektriciteitsnetten.

Einde 1914 wordt hij bij de Heemaf als ingenieur aangenomen in vaste dienst (door Hofstede Crull) en hij gaat wonen in Hengelo (Deldenerstraat, later Grundellaan 23). Bijna gelijktijdig wordt hij opgeroepen voor militaire dienst. Hij krijgt groot verlof omdat de Heemaf hem dringend nodig heeft. De eerste wereldoorlog zorgt bijna voor de ondergang van de Heemaf, financieel gaat het erg slecht en na een interne crisis gaat Hofstede Crull weg als directeur. 

In 1919 wordt Keus de vervanger van Hofstede Crull. Hij wordt directeur, samen met Frederik Robert Willink (de neef van mede oprichter Willem Willink). Keus gaat zich bezig houden met technische zaken en de handel, Willink neemt de financiële kant voor zijn rekening.


1-12-1919, zittend tweede van links Keus, midden F.R. Willink. Samen volgden zij Hofstede Crull op. Bron: Museum Hengelo.

Lees meer

Hofstede Crull en zijn eerste elektriciteitscentrales in Borne (1896) en Hengelo (1901) + films (1937)

Rento Hofstede CrullElektriciteitspionier Rento Hofstede Crull stond aan de wieg van veel elektriciteitscentrales in Nederland. Tijdgenoot en grondlegger van de elektrotechniek in Nederland, Willem Benjamin Smit had in 1886 in Kinderdijk al de eerste echte Nederlandse elektriciteitscentrale opgericht met 295 aansluitingen, maar Hofstede Crull ging verder waar Willem Smit gebleven was. Vanaf het begin van de oprichting van zijn eerste bedrijf "Hofstede Crull & Willink" in 1894 was hij onophoudelijk bezig met het verkrijgen van concessies om ook zelf een elektrische centrale te mogen bouwen. Hij was een visionair die in 1891 al goed door had dat elektriciteit de wereld zou veroveren en hij was daarin een pionier van het eerste uur. 

Centrale in Borne in 1896.

 Hofstede Crull logo


Logo van Hofstede Crull & Willink op een houten kistje van een Duitse Watt meter, gebruikt bij het TCS in 1906. 
 

De elektriciteitscentrale in Borne (B.E.M.) (1896 - 1930)

Vanaf 1896 werden de eerste elektrische centrales gebouwd in Overijssel. Het elektriciteitsnet bestond vooral uit laagspanningslijnen. In 1918 bouwde TCS de eerste bovengrondse hoogspanningslijn tussen Hengelo en Eibergen voor de spanning van 10 kV. Al vanaf 1894 probeerde Hofstede Crull een concessie te krijgen voor een centrale in Borne, dat was ook zijn woonplaats. De plaatselijke industriëlen zoals de Bornse textielfabrikant Spanjaard steunden hem en in 1896 lukte het hem om de gemeente Borne te overreden om te kiezen voor elektriciteit en hij kreeg de concessie. Dat de vergunning in Borne soepel verliep kwam ook doordat de gemeente zelf aandeelhouder werd, de burgemeester en enkele raadsleden waren ook aandeelhouders !

Lees meer

De transformatorzuil (peperbus) van de Heemaf

Een transformatorzuil (ook wel trafozuil of peperbus) is feitelijk een transformatorhuisje in de vorm van een reclamezuil. Deze transformatorzuilen verschenen aan het begin van de twintigste eeuw bij de aanleg van elektriciteitsnetten in vele steden als Amsterdam, Den Haag, Rotterdam, Den Bosch en Delft.

Ernst Theodor Amandus Litfaß.De bedenker was een Duitser, Ernst Theodor Amandus Litfaß. In Duitsland (Berlijn) werden deze "Litfaßsäulen" al in 1854 gebruikt als aanplakzuil voor het laatste nieuws en reclame, maar ook om wildgroei met aanplakbiljetten tegen te gaan. De zuilen kregen later een extra functie als telefoonkabelverdeler of transformatorhuisje. In het jaar 1884 plaatste het Duitse bedrijf  "der Berliner Elektrizitätswerke AG"  het allereerste transformatorhuisje in een zuil. De buitenkant van de transformatorzuil werd verhuurt door het elektriciteitsbedrijf als aanplak ruimte voor affiches waarmee extra inkomsten werden gegenereerd. 


Compleet gemonteerde transformatorzuil op betonnen sokkel met uitsparingen voor kabelinvoer en afgenomen omhulsel. (1-12-1914), bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle.

De transformatorzuil in Nederland
De Heemaf stond in 1910 voor het eerst met een transformatorzuil op de Wereldtentoonstelling in Brussel. Rond 1908, dus direct na de oprichting van de Heemaf werd begonnen met de fabricage van transformatorzuilen. De transformatorzuil was de schakel tussen de elektriciteitscentrale en de gebruiker. Het was feitelijk gewoon een schakelkast (gemaakt door de Heemaf) met een kleine transformator (meestal geleverd door Siemens of Smit Transformatoren) die de hoogspanning (3kV) omzette naar een laagspanning (220/127 volt) en dat in een mooi omhulsel (de zuil) die tevens gebruikt kon worden om reclameposters op te hangen. Naast een transformatorzuil stond weer een verdeelkast vanwaaruit de elektriciteitskabels naar de meterkasten in de huizen werd gebracht.

Heemaf op de Wereldtentoonstelling Brussel 1910

Heemaf op de Wereldtentoonstelling in Brussel in 1910 met links in beeld een transformatorzuil.

Lees meer

Oude villa HeemafBij het kennis en informatiecentrum van ons museum HEIM kwam in 2011 een vraag binnen die na veel speurwerk kon worden beantwoord. De vraag was: “Wie heeft de locomotief ontworpen? ”. Eerst was er de vraag wat wordt er met de locomotief bedoeld? Dat bleek niet een van de locomotieven die Heemaf had gebouwd, maar het markante kantoor van Heemaf aan de Bornsestraat dat in de volksmond ook de locomotief wordt genoemd. Met mijn belangstelling voor de geschiedenis van de Heemaf begon ik te zoeken. Dat bleek niet zo gemakkelijk. De bouw was rond het begin van Wereldoorlog II en veel informatie was er niet te vinden. In het archief van de gemeente was ook niets gevonden.

In de Heemaf-Post van december 1940 is onder korte mededelingen het volgende bericht opgenomen. Op 20 juli 1940 diende Heemaf bij "den regeeringscommissaris voor den wederopbouw" een verzoek in voor het bouwen van een nieuw kantoor aan de Bornschestraat, waarvoor de vergunning inmiddels verkregen werd en het ontwerp gereed ligt. In het nummer van december 1941 zien we naast een foto van de oude situatie met de villa een foto van de maquette van het nieuwe kantoor.

Heemaf Bornschestraat 1900
Woonhuis (links) van de fam. Hofstede Crull tussen 1898 en 1912. Later aangekocht door Heemaf en in 1918 als hoofdkantoor ingericht. Huis was opgetrokken op de fundamenten van het zogenaamde Dijkshuis en meer dan 100 jaar oud. Door vererving was het in handen gekomen van Aleida Dikkers, de vrouw van de oprichter van Heemaf, Hofstede Crull.

Heemaf gebouw

Maquette van het nieuwe kantoorgebouw

Logo Heemaf

Verder een korte mededeling dat het kantoorgebouw in een voormalig woonhuis niet meer voldeed en dat er plannen werden gemaakt voor een modern kantoorgebouw. In 1937 werd een eerste ontwerp voor een nieuw hoofdkantoor gemaakt. Door tijdsomstandigheden en urgentere andere voorzieningen werd pas in 1940 door het bestuur van Heemaf toestemming gegeven voor de bouw. Architect Roosenburg kon met de aanwezige plannen aan de gang en was de ontwerper van het nieuwe gebouw. De uitvoering was in handen van de Hengelose aannemer Ribberink. Het architectenbureau Schrakamp uit Hengelo werd belast met toezicht en detaillering. In maart 1941 werd een begin met de bouw gemaakt. Er komen verblijven voor de directie en verschillende afdelingschefs. In de grote kelder is ruimte voor een groot archief terwijl de bovenverdieping een ruimte krijgt voor het houden van vergaderingen. In het najaar van 1942 werden de kantoren betrokken. Het kantoor had aan de zuidkant een mooie tuin met een aparte ingang.


Architect Dirk Roosenburg (1887-1962)Architect Dirk Roosenburg (1887-1962)
Hij werd in 1887 in den Haag geboren, zijn vader was huisarts en zijn moeder was een telg uit de ondernemersfamilie Fentener van Vlissingen. Hij groeide op in den Haag en bezocht daar de HBS. Zijn beste vakken daar waren meetkunde, stereometrie en tekenen. In 1905 ging hij naar Delft om civiele techniek te studeren, maar in het tweede jaar stapte hij over op de studie bouwkunde. Hij nam ruim deel aan het studentenleven. Na zijn huwelijk met Annie Luyt ging hij in 1912 werken bij architect Jan Stuyt in Amsterdam. Het jaar daarop was hij bij de Landsgebouwendienst als buitengewoon opzichter in het Tweede District, zijn oom is daar de Rijksbouwmeester. Een half jaar later is hij tekenaar op het bureau van H.P. Berlage. Onder andere bekend van het Jachtslot Sint Hubertus bij Hoenderloo voor de familie Kröller-Müller. In 1916 begon Roosenberg zijn eigen bureau.

In 1919 ontstond TABROS, Technisch Advies Bureau Roosenberg, Op ten Noort en Scheffer. In de volgende jaren kwamen er belangrijke opdrachten binnen van o.a. Philips, Rijkswaterstaat en de KLM. Roosenberg was binnen TABROS de architect de andere twee meer ingenieurs. Gevolg gevend aan een verschil in levenswijze, Roosenberg was een levensgenieter, kocht Roosenberg zich in 1921 uit en nam belangrijke klanten mee naar den Haag.

Dirk Roosenberg kreeg zes kinderen, maakte kleding en hoeden voor zijn vrouw en een tent om mee op vakantie te gaan. Als gevolg van zijn activiteiten in de Haagse kunstenaarswereld werd hij betrokken bij het ontwerpen van monumenten zoals het monument voor Juliana van Stolberg in den Haag. In de Tweede Wereld Oorlog was hij betrokken bij illegale activiteiten. Op zijn zeventigste verjaardag in 1957 trok hij zich terug, maar bleef wel als adviseur. Op 11 februari 1962 overleed hij na een kort ziekbed. Een pater familias, maar vooral een gedreven architect ging heen. Maar hij liet veel na, ook in Twente.

In zijn werkenlijst in het boek van Dorine van Hoogstraten vinden we voor Twente het volgende terug:
061 1920, bouwplan Enschede Gelderman
062 1920, bouwplan Enschede rioleringsplan ook 082
074 1920, Oldenzaal sportterrein
182 1927, Den Haag woning D.W. van Wulfften Palthe, Nieuwe Parklaan
232 1936, fabriek Hengelo, Koninklijke Weefgoederenfabriek
271 1931-1932 bebouwing vliegveld Enschede ook 304,305,312 en 318
409 1939-1941 Hengelo, kantoor Heemaf
417 1939 Hengelo, kantoor Dikkers en nieuwe laboratorium

Ook voerde Roosenburg werkzaamheden uit voor Rijkswaterstaat. Hij was betrokken bij het Twentekanaal van Zutphen naar Enschede met de aftakking naar Almelo. Bij Eefde was het hefportaal voor de sluis. Tussen de torens van de sluis was een brug gebouwd met daarin de as om beide lieren met dezelfde snelheid te laten werken. Bij de tweede sluis bij Delden zien we deze brug niet meer. Door een uitvinding van Heemaf konden met synchroonmotoren de hefdeurkabels gelijk opgetakeld worden. De sluis bij Hengelo werd na de haven van Hengelo (bij de Waarbeek) gebouwd. Voor Hengelo waren dus maar twee sluizen; voor Enschede drie in de vaarroute, gerekend vanaf de IJssel.

 

Links sluis Eefde met de tussenbrug, rechts de sluizen Delden (boven) en de Waarbeek onder zonder tussenbrug.

Ingebruikneming nieuw kantoor.

In het Heemaf-Nieuws van 15 november 1942 wordt gemeld dat het nieuwe kantoor in gebruik is genomen.

Letterlijke tekst:
Hoewel alle werkzaamheden nog niet geheel beëindigd waren, hebben wij ons genoodzaakt gezien, het nieuwe kantoor overhaast te betrekken. Een gedeelte van het oude kantoor, gelegen aan de Bornschestraat, moest namelijk worden afgestaan aan het Gewestelijk Arbeidsbureau, dat inmiddels in gebruik is genomen. Daar deze oude kantoren veranderd dienden te worden, teneinde een van Heemaf afgesloten geheel te vormen, met eigen uitgang, was het noodzakelijk, dat de daar huizende Heemaf-afdeelingen in de tweede helft van October successievelijk naar elders werden overgebracht. Het eerst heeft de Heer Van de Vosse met de financiële de tweede verdieping van het nieuwe kantoor betrokken en daarna hebben het installatiebureau en de verkoopende afdeelingen de eerste verdieping volledig bezet. De gelijkvloersche kamers voor afdeeling projecten-afdeeling zijn nog niet geheel gereed, evenmin als de directie-kamers. De nieuwe bureaux, die zooveel mogelijk van stalen meubulair zijn voorzien, maken een keurigen indruk: verwarming, verlichting en telefooninstallatie zijn volgens de nieuwste begrippen uitgevoerd en de Hensen-Heemaf-lift, die de archieven in de kelder met alle verdiepingen verbindt, is met de nieuwste technische snufjes uitgerust.

De heer Stapff, onder wiens leiding het gebouw tot stand is gekomen, en die groote en steeds nieuwe moeilijkheden had te overwinnen, heeft dan ook alle eer van zijn werk. Met een gevoel van grooten trots en met frisschen moed zijn de bewoners van dit prachtige Heemaf-gebouw aan het werk gegaan.

We zien dus dat de gevolgen van de Tweede Wereldoorlog ook Heemaf niet voorbij zijn gegaan. In hetzelfde Heemaf-Nieuws maar ook eerdere en latere uitgaven wordt veel aandacht besteed aan Heemafwerknemers die in Duitsland tewerk zijn gesteld.

In een Heemaf film uit 1941 is een kort fragment aanwezig over het betonstorten voor het nieuwe hoofdkantoor.

Informatiebordje ANWB/VVV aanwezig aan het kantoorgebouw, met foute informatie over de architect.

Literatuur:

1: Heemaf Post
24 december 1940
24 december 1941
24 december 1942

2: Economisch Technisch Jaarverslag
24 december 1943

3: Een bijzonder energiek ondernemer, Rento Wolter Hofstede Crull (1863-1938)
Jaap Tuik, Walburgpers, Zutphen, 2009

4: Dirk Roosenburg
Dorine van Hoogstraten, uitgeverij 010, Rotterdam, 2005

Nadat ik dit alles uitgezocht had, kwam ik een boek over Hengelo tegen waarin de architect ook werd genoemd.

Hieronder nog een stuk uit Heemaf post en een aantal foto’s van de bouw.

Met dank aan archief- en bibliotheekmedewerksters van het Nederlands Architectuur Instituut in Rotterdam voor de vriendelijke ontvangst en behulpzaamheid.

Willy Ahlers (Kennis en informatiecentrum HEIM Hengelo).

Plaats reactie


Reacties mogelijk gemaakt door CComment

Historische nieuwsflits

Heemaf krantenartikel - machinekamer textielfabriek (1929)

Onlangs vond ik een mooi krantenknipsel van de Heemaf in "de Werkgever" van 1929.

Heemaf artikel uit de Werkgever (1929)

Bron: de Werkgever, eigendom Holec Historisch Genootschap.

 

Schrijf reactie (0 Reacties)

Heemaf SKA reclame / prijsvraag (1929)

{jcomments off}

Op de achterkant stond: inleveren voor 1 februari 1929, 10 prijzen.  Bron: HHG

 

Schrijf reactie (0 Reacties)

HHG Video Box

Cloud tag

Laatste nieuws

Laatste reacties

Uitgelicht

Statistieken

Aantal bekeken pagina's
6041704

Wie is online

We hebben 442 gasten en geen leden online

Our website is protected by DMC Firewall!