Heemaf
Wikkelarij 1922
Smit Slikkerveer
Draaistroomgenerator 16-11-1912
Systeem Coq Utrecht
Lossen van een 10 kV (1922)
Heemaf
Elektrische centrale Helpman Groningen 1914
Heemaf
Een Heemaf vrachtauto met daarop een Heemaf motor staat voor de nieuwe Heemaf fabriek (1900)
Hazemeyer
Reyrolle hal (1922)
Smit Transformatoren
Vervoer transformator door fa. Frederiks d.m.v. paardentractie (1913-1915)
TCS/Heemaf
Twentsch Centraal Station voor Stroomlevering / Heemaf (1916)
Electromotorenfabriek (EMF) Dordt
Wikkelarij Ruckphen (1948)
Hazemeyer
Floris Hazemeyer, oprichter van Hazemeyer bij de fabriek aan de Tuindorpstraat in Hengelo (1914)
Heemaf
Grote machine hal 1919
EMF Dordt
Werklui van Willem Smit & Co's Electromotorenfabriek in Dordrecht (1916)
Heemaf
Poseren tijdens eerste proefrit van locomotieven voor Java. In midden met vlinderdasje HEEMAF directeur Keus (1928)
Systeem Coq Utrecht
Hidde Nijland, oprichter Coq Utrecht met de fabriek (1920)
Heemaf (Hofstede Crull & Willink)
2 transformatorzuilen op wagon van Staatsspoorwegen (1-9-1913)
Rento Hofstede Crull
De oprichter van de Heemaf bij een machine van de General Electric Company tijdens de Wereldtentoonstelling in Chicago (1893).

Laatste updates

Bakeliet en Hajaliet

Bakeliet en Hajaliet. Onder deze en ook gelijksoortige namen is fenolhars bekend. Het is de eerste volledige synthetische kunststof die vele toepassingen kende. Bakeliet dankt zijn naam aan Leo Bakeland, Amerikaans Belgische chemicus (Gent,1863-1944) die na vele experimenten rond 1907 Bakeliet ontwikkelde. Het is een mengsel van fenol en formaldehyde. In december 1909 werd octrooi gevraagd en verkregen en het werd in Duitsland  commercieel geproduceerd.  Deze ‘thermohardende’ kunststof — plastic dat hard wordt bij verhitting — wordt voor behuizingen van uiteenlopende apparatuur gebruikt en toegepast in de elektrotechniek vanwege zijn isolerende eigenschappen. Heemaf gebruikte het o.a. voor zijn schakelkasten en telefoons en Hazemeyer voor o.a. groepenkasten en de Hajaliet pers.  

Bakeliet is een kunsthars product dat onder hoge druk in elke vorm kan worden geperst. De eigenschappen van bakeliet zijn zeer goed, een hoog isolatievermogen en mechanisch zeer sterk. Het stoot vuil af en absorbeert geen vloeistoffen en kan tegen hoge temperaturen. Eigenschappen die voor toepassingen in de elektrotechniek zeer belangrijk zijn. Het werd dan ook spoedig in de elektrotechniek toegepast. Maar ook in radio’s en telefoons. Ook onze oude 78 toeren platen waren van bakeliet.

Links: Hazemeyer groepenkast Hajaliet 1935, rechts: Hazemeyer Hajalietpers 1935 

Na het verlopen van het octrooi gingen veel bedrijven het product gebruiken, maar omdat de naam beschermd was kwamen er namen voor. Bij Philips kwam de naam Philite in gebruik. Ook Hazemeyer ging het kunststof toepassen en ging de naam Hajaliet gebruiken. De Ha staat voor Hazemeyer en de ja voor Jansma van der Ploeg, de beide directeuren van Hazemeyer. 

Lees meer

Biografie Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull (1863-1938)

Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull, elektriciteitspionier, sportman en fabrikant

PortretHofstedeCrull-1917
Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull rond 1917. Bron: HHG

Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull (26-11-1863, Meppel - 08-09-1938 Doetinchem). Vader: Wolter Hendrik Crull (1828-1864). Moeder: Catharina Annette Kuiper (1831-1909). Echtgenote 1 Aleida Johanna Hendrika Dikkers (1865-1928). Echtgenote 2: Elisabeth Kühm. Kinderen: 4 dochters: Johanna (1895-1945), Catharina Annetta Jacoba (1897-1989), Woltera Hendrika (1900-1966 )  Aleida Johanna Hendrika (1902-1971)

Inleiding
Rento Wolter Hendrik Hofstede Crull werd geboren in 1863. Na de lagere school in de stad Groningen en een weinig succesvol verlopen HBS tijd in diezelfde stad, werkte hij enkele jaren in een fabriek in Borne. Hij pakte daarna de studie weer op. Ditmaal aan de technische hogeschool in Hannover, waar hij elektrotechniek studeerde.

In 1891 ontwikkelde hij veel activiteit voor het Amerikaanse bedrijf Thomson Houston' op de grote elektriciteitstentoonstelling in Frankfürt am Main. Direct na die tentoonstelling volgde een periode van drie jaren praktisch werken in de fabrieken van Thomson Houston en General Electric in de Verenigde Staten. Hij bezocht daar ook de Wereldtentoonstelling in Chicago van 1893. 

Op 1 april 1894 begon hij in Borne een technisch bureau, dat zich aanvankelijk vooral toelegde op installatiewerk, op de handel in elektrotechnische materialen en op het stichten van openbare elektriciteitsbedrijven. In 1897 volgde zijn associatie met de werktuigbouwkundige ingenieur Willem Willink en stichtten zij samen de firma 'Hofstede Crull en Willink'.

Spanningsmeter gemaakt  tussen 1897 en 1900 door Hofstede Crull & Willink, Bron: Gemeentearchief Borne

Na verhuizing naar Hengelo in 1900, vervaardigde het bedrijf in toenemende mate ook eigen elektrotechnische producten. Deze laatste activiteit nam nog sneller toe, nadat de firma in 1908 werd omgezet in de naamloze vennootschap: 'Hengelosche elektrische En Mechanische Apparaten Fabriek' HEEMAF. Vanaf 1915 behoorde ook de fabricage van elektromotoren en generatoren tot de HEEMAF-activiteiten.  

Lees meer

Heemaf reclame in voetbalstadion "Mestalla" van Valencia (1926)

Voetbalteam Heemaf 1913De Heemaf begreep heel goed wat reclame kon doen voor de verkoop van hun producten.  Al vanaf 1908 had men een eigen reclame afdeling die zich 100% bezig hield met fotografie en reclame. De producten stonden dan ook in alle mogelijke bladen, boeken en kranten. Vertegenwoordigers van de Heemaf gingen naar alle beurzen in binnen en buitenland want daar moest de Heemaf altijd prominent aanwezig zijn. Zo hadden bijvoorbeeld de voetbalteams van de Heemaf al tussen 1910 en 1930 al shirtreclame.

In de prachtige collectie van Historisch Centrum Overijssel in Zwolle vonden wij een foto van Heemaf reclame voor SKA motoren op de middenstip van stadion "Mestalla" in Valencia in Spanje. Boven de reclame zien we de tribunes en in het midden de ruimte waar de voetballers via de trap omhoog het veld op liepen. 

Er werd reclame gemaakt voor SKA motoren via Sangis S.A. in Valencia. Sangis S.A. was een vertegenwoordiger van de Heemaf, want die had in die tijd  overal ter wereld verkoopkantoren voor de Heemaf producten. In Spanje had men minimaal 2 verkoopkantoren; ELectric Supplies CO. S.A. in Barcelona en Sangis S.A. in Valencia.

Reclame voor een Heemaf SKA motor op de middenstip van voetbalstadion "Mestalla" in Valencia waar momenteel onze beste keeper Jasper Cillessen onder contract staat. Bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle. 

Heemaf-SKAmotor-5PK-eersteSKA-small

Een voorbeeld van een SKA motor van de Heemaf zoals deze op de middenstip van het voetbalstadion te zien is. Bron: Holec Historisch Genootschap.

Wanneer je inzoomt in de foto zie je de tekst "Motore doble arrollameiento"  = Motor met dubbele wikkeling. Daaronder P/Y Margall is een straat in Valencia waar het verkoopkantoor van vertegenwoordiger Sangis S.A. te vinden was. 

Lees meer

Thomassen motoren combinaties met Heemaf generatoren (1918-1964)

Jan Weeda stuurde mij onlangs een prachtig overzicht van alle door hem bekende Thomassen motoren die gecombineerd werden met Heemaf en Smit machines. Jan is een oud medewerker van de firma Thomassen (bijna 39 dienstjaren).  Hij begon als tekenaar constructeur op de tekenkamer gasmotoren, toen ging hij naar de verkoop nieuwbouw motoren en zuigercompressoren. Daarna heeft hij zich bijna 30 jaar bezig gehouden met alles wat te maken had met de verkoop en engineering van onderdelen voor ombouw van bestaande zuigercompressoren en gasmotoren.

Dat betekende soms hele machines aanpassen, maar ook het vervangen van simpele onderdelen zoals pompen, smeertoestellen, kleine elektromotoren e.d. die niet meer te leveren waren. Op het laatst kende hij heel wat zuigercompressoren en motoren die geleverd waren. Er werden nog wel eens gegevens opgevraagd van oude motoren en zo kwam het overzicht van de Thomassen motoren tot stand.

Eerst een stukje historie over de firma Thomassen. 

oprichter Geurt ThomassenAls molenaarszoon kwam Geurt Thomassen (1857) uit Arnhem al vroeg in aanraking met techniek. Een molenaar was in die tijd namelijk een allround technicus, die zelf molenstenen behakte, hardhouten tandwielen maakte en te maken had met spekstenen lagers, zwiepende wieken en wisselende winden.Als jongeman werkte hij voor de spoorwegen, waar hij in aanraking kwam met stoommachines.

Rond 1883 besloot hij voor zichzelf te beginnen. In de Rodenburgstraat in Arnhem begon hij een smederij en reparatiewerkplaats. Hij richtte zich op twee vakgebieden waarvan hij het meeste wist: het molenaarsvak en de spoorwegen. Zo maakte hij o.a. bilmachines, waarmee de groeven in molenstenen gekapt konden worden. Hij was ook in staat om stoommachines te repareren en te vervaardigen. Zo kreeg hij ook regelmatig opdrachten van de spoorwegen voor reparatiewerkzaamheden. In 1892 vond Geurt in de persoon van P.W. van Rossum, een familielid van de beroemde Tabaks-fabrikanten, een investeerder. Daardoor kon hij het bedrijf uitbreiden en verhuisde toen naar de Weerdjesstraat 120 in Arnhem.
 Weerdjesstraat
Fabriek Thomassen aan de Weerdjesstraat

Lees meer

Heemaf agentschap Soerabaia (Nederlands Indië) 1904 - 1928

Vanaf 1904 had de firma Hofstede Crull & Willink al een agentschap in Nederlands Indië die voor hen werkte (Technisch Bureau J. B. de Rooij). Officieel kreeg de Heemaf rond 1913 een agentschap onder haar eigen naam. Vanaf 1919 was men vertegenwoordiger voor Nederlands Indië geworden van een aantal Nederlandse bedrijven als: de N.K.F (Nederlandsche Kabel fabriek te Delft), de Hollandse Draad en Kabelfabriek in Amsterdam, Willem Smit & Co's Transformatorenfabriek en natuurlijk voor de Heemaf zelf. In Soerabaia had men een agentschap waar vanuit men alles regelde.  

NL-ZlHCO 464.2 921aAgentschap HEEMAF in Soerabaya 01041919
Agentschap van de Heemaf op Soerabaia in Nederlands Indië 01-04-1919  bron: Historisch Centrum Overijssel te Zwolle. 

Beeldtelegram aan agentschap Soerabaja 17-03-1931, Bron: Historisch Centrum Overijssel.

hofstede crull willink 1904-soerabaja-16-06-1904
Soerabajasch handelsblad 16-06-1904

1913-1-1-Ingenieur-heemaf
Bron: De Ingenieur 1-1-1913

De Heemaf maakte veel reclame voor haar eigen producten en de bedrijven die zij vertegenwoordigde. Daarom was men geregeld te zien op beurs stands, zoals onderstaand voorbeeld in Bandung (1920-1925). 

AgentschapHeemafSoerabaja08091922

Reclame agentschap Heemaf 08-09-1922. Bron: Nieuws van den dag voor Nederlandsch Indië

Lees meer

Hofstede Crull en zijn eerste elektriciteitscentrales in Borne (1896) en Hengelo (1901) + films (1937)

Rento Hofstede CrullElektriciteitspionier Rento Hofstede Crull stond aan de wieg van veel elektriciteitscentrales in Nederland. Tijdgenoot en grondlegger van de elektrotechniek in Nederland, Willem Benjamin Smit had in 1886 in Kinderdijk al de eerste echte Nederlandse elektriciteitscentrale opgericht met 295 aansluitingen, maar Hofstede Crull ging verder waar Willem Smit gebleven was. Vanaf het begin van de oprichting van zijn eerste bedrijf "Hofstede Crull & Willink" in 1894 was hij onophoudelijk bezig met het verkrijgen van concessies om ook zelf een elektrische centrale te mogen bouwen. Hij was een visionair die in 1891 al goed door had dat elektriciteit de wereld zou veroveren en hij was daarin een pionier van het eerste uur. 

Centrale in Borne in 1896.

 Hofstede Crull logo
 

De elektriciteitscentrale in Borne (B.E.M.) (1896 - 1930)

Vanaf 1896 werden de eerste elektrische centrales gebouwd in Overijssel. Het elektriciteitsnet bestond vooral uit laagspanningslijnen. In 1918 bouwde TCS de eerste bovengrondse hoogspanningslijn tussen Hengelo en Eibergen voor de spanning van 10 kV. Al vanaf 1894 probeerde Hofstede Crull een concessie te krijgen voor een centrale in Borne, dat was ook zijn woonplaats. De plaatselijke industriëlen zoals de Bornse textielfabrikant Spanjaard steunden hem en in 1896 lukte het hem om de gemeente Borne te overreden om te kiezen voor elektriciteit en hij kreeg de concessie. Dat de vergunning in Borne soepel verliep kwam ook doordat de gemeente zelf aandeelhouder werd, de burgemeester en enkele raadsleden waren ook aandeelhouders !

Lees meer

Project EMF Dordt - 5/5 beschrijvingen bij 779 foto's (1930-1950)

Eind 2016 kreeg ik via Henk Kolkman, vrijwilliger bij Historisch Centrum Overijssel te Zwolle een e-mail dat er nog ongeveer 2000 glas negatieven van EMF Dordt waren te vinden bij het HCO uit de jaren 1911 - 1950.  Aangezien dit niet het werkgebied was van HCO bood men ze aan bij beeldbank Dordrecht, maar die hadden in eerste instantie geen belangstelling. Hij stuurde ook een legenda mee van de fotograaf, maar die was gedeeltelijk compleet. Ik mis de nummers 1 tm 756. Vanaf nummer 757 tm 1536 is elke foto kort beschreven en van datum voorzien. Jammer genoeg is dus van foto nummer 1 tm 756 geen beschrijving want deze dateren uit het prille begin van de elektromotorenfabriek. 

Tot mijn verrassing vond ik op beeldbank Dordrecht een groot deel van de 2000 glas negatieven digitaal. Dit was verdeeld in een bruin en een geel fotoalbum en m.b.v. de foto beschrijvingen kunnen we in detail aangeven wat de foto voorstelt en uit welk jaar deze komt. Een deel van de foto's uit het prille begin (fotonummer 1 tm 756) heb ik al verwerkt in de historie van EMF Dordt en ga ik de komende tijd aanvullen. De legenda die ik compleet probeer te krijgen begint bij 1 januari 1930 en betreft foto nummer 757 tm 1156. In totaal bevat dit bruine fotoboek 1210 foto's. Daarnaast is er ook nog een geel fotoboek van latere datum en die nummering loopt tot 1956. Beide fotoalbums hebben dus betrekking op de 2000 glas negatieven die bij het HCO liggen. Deel 2 zal ik t.z.t. op de website plaatsen en daarmee maak ik de historie van EMF Dordt compleet.

Dit project is nu af. De missende nummers zal ik toevoegen wanneer ik ze tegen komen. Ik mis een aantal pagina's maar wellicht kunnen we die met medewerking van Historisch Centrum Overijssel aanvullen of met hulp van de bezoekers van deze website. Mocht u aanvullingen, ontbrekende foto's van EMF Dordt (voorzien van een nummer uit deze lijst) of andere informatie hebben dan kunt u mij altijd bereiken via dit e-mail adres: rudohermsen@hotmail.com of telefoon: 06 19009274

Beschrijvingen bij fotonummer 1157 tm 1256 De foto's hebben nummers en de beschrijving staat eronder (handgeschreven door de bedrijfsfotograaf). De ontbrekende nummers mis ik in de collectie.

 

Lees meer

De eerste elektrische wasmachines van Nederland (Vélo) met een elektromotor van de Heemaf (1928) + 2 x FILM

In 1928 bracht het bedrijf "Vélo Waschmachine Maatschappij" de eerste elektrisch aangedreven houten wasmachine van Nederland op de markt en dit verlichtte de werkzaamheden van de huisvrouwen omdat ze niet met hun handen in het water het zware schrobwerk hoefden te doen. Er was natuurlijk nog veel te verbeteren aan deze (semi automatische) wasmachine maar het prototype van de wasmachine zoals wij die nu kennen was gemaakt. Er kwam nog steeds veel handwerk bij kijken. De vrouwen moesten nog steeds het water verwarmen, sop maken, inweken, uitspoelen, mangelen en drogen en als laatste strijken. Verder waren de wasmachines ook te duur voor de gewone man.


Velo reclame rond 1900 (bron: Bas Romeijn).

Heemaf
De Heemaf uit Hengelo was in die tijd het grootste elektrotechnisch bedrijf van Nederland en zij werden gevraagd om de was machine van een elektromotor te voorzien en het was proces deels te automatiseren. Concurrenten als EMF Dordt volgden snel met vergelijkbare elektromotoren voor concurrerende merken en vanaf de jaren dertig voorzag de Heemaf ook vele nieuwe wasmachinefabrikanten van elektromotoren. In totaal kende Nederland 14 wasmachine fabrikanten.

Korte historie van de Vélo wasmachinefabriek (1898 - 1973): 
In 1898 richt Johan Bosch samen met de Amerikaanse Van der Laan een handelsbedrijf op in Rotterdam. Een van de producten die ze invoeren is een patentloze houten wasmachine. De eerste gedachte is natuurlijk dit kunnen wij zelf ook maken. In 1901 gaat de fabriek in een oude boerenschuur van start en zo wordt men de eerste wasmachinefabrikant van Nederland. De zaken gaan zo goed dat men snel moet gaan uitbreiden. 

Lees meer

Korte geschiedenis

Hoe is de Holec ontstaan?

Meer dan 100 jaar geleden waren er in ons land naast Philips nog zes andere toonaangevende bedrijven op het gebied van de elektrotechniek. In volgorde van ouderdom waren dat:

  • Smit Slikkerveer: machines en installaties
  • Heemaf Hengelo: machines, onderdelen en installaties
  • Hazemeyer Hengelo: laag- en hoogspanningsinstallaties
  • EMF Dordt : elektromotoren
  • Smit Nijmegen: transformatoren
  • Coq Utrecht: hoogspanningsinstallaties

altWillem Benjamin Smit in 1888Pioniers als Willem Benjamin Smit (Smit Slikkerveer), Rento Hofstede Crull (Heemaf), Floris Hazemeyer (Hazemeyer),Thomas Rosskopf (Smit Transformatoren) en Hidde Nijland (Coq Utrecht) stonden allen aan de basis van de elektriciteitsvoorziening zoals deze vandaag de dag als vanzelfsprekend wordt gevonden.

Nu word met 1 druk op een knop (of via een APP op de smartphone) een elektrisch apparaat aan- of uitgezet. In het begin ging het er heel anders aan toe, want alles moest nog worden uitgevonden.

De geschiedenis gaat terug naar 1878 toen Willem Smit met een zelf gemaakte dynamo en een booglamp de fabriek van zijn vader elektrisch verlichtte. In 1886 werd door Willem een kleine elektriciteitscentrale aangelegd in Nijmegen t.b.v. de elektrische straatverlichting en eerder dat jaar werd de eerste elektriciteitscentrale van Nederland in Kinderdijk een feit. Rento Hofstede Crull ging hiermee verder en stond aan de basis van vele elektriciteitsbedrijven in Nederland en richtte in 1907 de Heemaf op. Dit was het grootste elektrotechnisch bedrijf van Nederland en men exporteerde wereldwijd.

Schrijf reactie (0 Reacties)

Heemaf - Namen

Rento Hofstede CrullRento Hofstede Crull

Over Hofstede Crull (HC) staat in het verhaal van Jaap Tuik (biografie Rento Hofstede Crull) al voldoende geschreven. Hier eerst een gedeelte uit een brief die HC in januari 1916 naar de Heemfa vertegenwoordiging in Nederlands Indië stuurde. Hengelo was voorstander van schakelborden in ijzeren kasten, maar de klant wilde schakelborden. Ook mochten er geen ijzeren schakelbord komen maar een van marmer. Voor Hengelose begrippen toen al ouderwets. Siemens is de grootste concurrent, die wel goed werk maakt. HC wil zich inspannen om een vergelijking met Siemens goed te kunnen weerstaan.

De nieuwe motorenfabriek is in gebruik genomen en meer dan 1500 zijn in bewerking. De fabrieksgrootte zou verdubbeld worden er komt zo’n 5000m2 komt erbij. Ontwikkeling is bezig met een motor met aangebouwde controller. Maar de oorlog geeft veel problemen.   

In het jaarverslag over 1919 staat ten aanzien van Hofstede Crull het volgende: "Voort verneemen wij niet onvermeld te mogen laten een diepgaand verschil van inzicht met den Directeur, den Heer R.W.H. Hofstede Crull, inzake het beheer, hetwelk slechts door zijn heengaan bleek te zijn op te lossen".

Gezinsleven Hofstede Crull

Bij de aangifte van de dochter van HC Woltera zijn Floris Hazemeijer en Hendrik Albertus van Enst de getuigen. Problemen met zijn woonhuis, gemeente wil echt niet meewerken. Ook al problemen in 1916/1917 als getracht wordt binnen Heemaf een woningstichting op te richten.

Grondleggers

Willem Willink
Als HC in 1915 motoren wil gaan produceren, dankzij goede contacten met Sachsenwerk in Dresden gaat Willink daarmee akkoord als zijn neef Frits hem mag opvolgen. HC gaat daarmee akkoord. In 1918 heeft Willink autonummer E46. De E staat voor de provincie Overijssel; het is dus rijbewijs 46 die in Overijssel werd uitgegeven.

H.I. Keus (Henri Isaac)

Ir. Henri l. Keus (1914)

H.I. Keus is geboren in Rotterdam op 11 oktober 1889. In zijn jonge jaren verhuist hij eerst naar Gouda en daarna naar Den Haag. In den Haag doorloopt hij de Bleyenburg HBS om vervolgens in Delft aan de Technische Hogeschool te gaan studeren. In 1913 behaalde hij het diploma elektrotechnisch ingenieur en werd hij assistent bij professor van Swaay. Nog in 1914, in november, kwam hij als ingenieur in algemene dienst bij Heemaf NV. Op 1 mei 1919 werd hij bij Heemaf als directeur benoemd. 35 Jaar blijft hij directeur.

Foto H. I. Keus (1914).

Hij heeft veel publicaties op zijn naam staan o.a.:

  • Ordening gezien door de bril van een alleendurver 1935
  • Wat u niet ziet 1939
  • Wat ons bedreigt 1940
  • Herstel of afbraak 1949
  • De waan van deze tijd 1951

Een aantal van zijn boeken zijn ook in het Engels vertaald.

Hij gaf veel lezingen oa voor studenten

Zijn portret, geschilderd door Willink in 1955 laat een autoritaire man zien. Zijn zoon was er "bang" voor. Het verhuisde van de woonkamer naar de slaapkamer en vandaar naar de logeerkamer. Hofstede Crull werd door hem en F.R. Willink Hofstede Prul genoemd. HC had aan zijn muziekkorps petten geschonken en vroeg Keus voor de uniformen. Het antwoord van Keus wat kort maar krachtig: "ik heb geen muzikanten nodig maar draaiers en lassers". En er kwamen geen uniformen! Was Willem Willink geliefd; Keus werd gevreesd. Markant was ook dat hij elke dag een witte anjer droeg en dit ver voor Prins Bernhard. Hij had zelfs een vaasje met water achter zijn revers.

Thuis werd er niet aan een godsdienst gedaan en toen het zeer christelijk dienstmeisje de zoon van Keus het Onze Vader leerde begon hij aan tafel te bidden: "Onze Vader die in de Heemaf zijt …..

Keus en Willink hebben in 35 jaar Heemaf groot gemaakt met 2000 man personeel en een gigantisch reserve vermogen. Beiden zijn er zelf niet rijk van geworden en hebben geen miljoenen nagelaten. In hun beginperiode moesten beiden sterk aan elkaar wennen. Ze hadden ook tegengestelde naturen. Ze dienden bij hun aantreden de complete staf te vervangen. De portretten van hem en Keus lagen op het laatst in de kelder aan de Bornsestraat en zijn in 1983 aan de families overgedragen. Het verhaal gaat dat Keus niet zoveel zin in het protret had en zeker niet in het vele poseren. Daarom zou hij een visgraatjes pak hebben aangetrokken waar schilder Willink extra veel werk aan heeft gehad. Op een vraag of dat niet veel werk was geweest geeft Willink als antwoord: "Ja, maar ik ben een zachtmoedig mens".

Ir. F. R. Willink (Frederik Robert)

Ir. F. R. Willink

  • Geboren in Winterswijk op 24 juni 1889 en studeerde in Delft af tot ingenieur.
  • Komt in september 1915 bij de Heemaf in dienst.

Ook van hem is er portret van de schilder Willink, overigens geen familie. De schilder kwam uit Overijssel, de Willinks kwamen uit de Achterhoek in Gelderland.

De familie vond ook op dit portret Willink er streng uitzien. Net als Keus moest hij een aantal keren poseren, de kleren moesten in het schildersatelier blijven om in de loop van de tijd kleurverschillen te vermijden. Willink was een rechtschapen mens, sociaal bewogen en beminnelijk. Bij Heemaf deed hij de interne organisatie en personeelszaken. Keus was meer de technicus en de verkoper. Een goede combinatie. Al was Willink ingenieur hij kon nog geen spijker in de muur slaan, aldus zijn dochter M. Meyling-Willink.

Willink was een gematigd mens, die van sport en de natuur hield. Maar hij vroeg wel de beroemde Nederlandse architect Dudok voor hem een huis in Hengelo te ontwerpen.

Op 31 maart 1951 werd van hem afscheid genomen als directeur van Heemaf. Gelijktijdig volgde zijn benoeming als commissaris van het bedrijf.

H. Ver Loren van Themaat

Met ingang van 1 januari 1960 procuratie verleend

Ir. J.L. Bonebakker

Op 10 mei 1932 gehuwd met mej. M.J. Hudig

Ir. H.J. Buttinger

Ir. J. van der Wateren

Joan Gelderman, een leven lang commissaris
Hij is op 14 december 1877 in Oldenzaal geboren en daar op 5 oktober 1975 overleden. Zijn vader was textielfabrikant. In 1905 werd hij opgenomen in de familiefirma H.P. Gelderman & Zonen in Oldenzaal, van 1935 tot 1960 was hij er directeur en daarna tot 1963 gedelegeerd commissaris. In het jaarverslag van Heemaf uit 1916/17 zien we Joan Gelderman voor het eerst als een lid van de Raad van Commissarissen. Hij bleef gedurende tientallen commissaris en heeft het wel en wee van Heemaf van wel heel dichtbij meegemaakt. Ook was hij president-commissaris van de Nederlandse Spoorwegen. Daarbaast was hij tussen 1928 en 1946 lid van de Eerste Kamer en van 1921 tot 1928 voorzitter van de Kamer van Koophandel voor Twente en Salland.

Ook van hem is door Willink een portret vervaardigd. Hij hangt nu het het museum Het Palthehuis in Oldenzaal.

Floris Hazemeyer

Floris Hazemeyer

Floris Hazemeijer, in Rotterdam in 1872 geboren, komt in 1899 in dienst van het Electrotechnisch Bureau Hofstede Crull & Willink in Borne. Hij assisteert de directie met zijn elektrotechnische technische opleiding door de leiding over de technische afdeling op zich te nemen. Hij houdt zich bezig met het projecteren en uitvoeren van kleine elektriciteitscentrales . Hij treedt in het huwelijk met een dochter van Johan Friesendorp. Die vindt een schoonzoon die werknemer maar niets en helpt hem aan een eigen bedrijf. Op 12 juli 1907 wordt het opgericht; F. Hazemeyer & Co. De ij in zijn naam wordt aangepast tot een y. Het buitenland kent onze ij niet! Het beroemde beeldmerk met de dubbele HH wordt op 6 mei 1916 gedeponeerd. Na de Eerste Wereldoorlog, Duitsland mag volgens het Verdrag van Versailles geen oorlogsindustrie hebben, wordt samen met het Duitse Siemens & Halske NV Hazemeyer’s Fabriek van Signaalaaparaten opgericht. Het bedrijf maakt richtapparatuur en rekenmachines voor vuurleidingssystemen. Het is nu bekend onder de naam Thales. In 1962 vormen Hazemeyer en Heemaf samen Holec. Heemaf heeft dan al alle aandelen van Smit Slikkerveer overgenomen

Joep van den Nieuwenhuyzen

Zijn start in het bedrijfsleden vond plaats in 1983 toen hij door zijn familie (v.d. Valk) in staat gesteld werd om machinefabriek Stamproy over te nemen. In 1985 kocht hij voor 2 miljoen gulden (0,9 miljoen euro) de beursgenoteerde Begemanngroep. Hij begon kwakkelende bedrijven op te kopen en op te lappen. In 1990 na de overname van oa Holec had Begemann 140 dochterondernemingen met 7300 werknemers en met een omzet van 1350 miljoen gulden. Joep stond bekend onder de naam bedrijvendokter. Problemen kreeg hij bij de koop van HCS Technologie. Hij werd daarbij verdacht van voorkennis. Hij werd veroordeeld tot zes maanden gevangenisstraf, maar werd in hoger beroep vrijgesproken. Ook bij een latere overname van RDM speelde voorkennis een rol. Zijn arrestatie eind oktober 2007 speelde om zijn rol rond het faillissementen van een aantal bedrijven en een garantstelling door de Gemeentelijk Havenbedrijf Rotterdam. Het vermoeden is dat er frauduleuze handeling zijn verricht. Ook is hij op een negatieve wijze betrokken bij de financiering van van het voormalige Formule 1 team van Spyker. Meer informatie over Joep van den Nieuwenhuyzen is HIER te vinden.

Willem Willinkstichting en Langelerfonds
Ondanks de perikelen rond zijn vertrek in 1919 was W. Willink zo groot om uit eigen middelen een fonds in het leven te roepen. Later werd het een stichting met zijn naam. Hij stortte 100.000 gulden in het fonds. Later zou ook de vertegenwoordiger van Heemaf in Zuid-Afrika, de heer Langerer geld in een fonds stoppen. In het begin waren de directeuren van Heemaf de beheerders. Was het geld eerst bedoeld voor de financiering van een sportpark en ontspanningsgebouw, later werd het geld gebruikt voor studiefinanciering van kinderen van Heemaf medewerkers. Toen het veel slechter met Heemaf (Holec) ging heeft de penningmeester van de stichting en fonds de heer Stolk met toestemming het geld uit de kas van het bedrijf gehaald en veilig belegd bij een bank.

Doordat het systeem van studiebeurzen steeds beter werd werd er steeds minder een beroep op de stichting gedaan. Daarom werd besloten de stichtingsstatuten aan te passen. Het doel werd verlegd naar cultuur wel nog binnen zaken waar werknemers van Holec Hengelo bij betrokken waren. Omdat het niet meer mogelijk was Heemafdirecteuren als bestuurder te benoemen werd dit systeem verlaten. Op dit moment bestaat het bestuur uit 5 personen, waarvan nog een die bij Heemaf/Holec heeft gewerkt. Het bestuur zorgt zelf voor aanvulling bij een vacature. Twents techniek museum HEIM en de tennisvereniging van Holec hebben substantiële bijdragen van de stichting gekregen. Om financiële redenen is het Langererfonds opgegaan in de Willinkstichting. Omdat de Stichting steeds "rijker" wordt binnen het bestuur nagedacht hoe het geld beter besteedt kan worden.

Hengelo



Hengelo 1928

Hengelo, een dorp met zo’n 3000 inwoners in 1821 is een plattelandsstadje op een kruispunt van twee wegen. Deventer naar Oldenzaal en Zwolle naar Enschede. Het is een zelfstandige plaats sinds 1802. Het zou nooit veel groter zijn geworden als er geen spoorwegplannen in Overijssel zouden zijn komen. In 1865 worden er bijna gelijktijdig twee spoorlijnen in gebruik genomen. Dat was de lijn Zutphen naar Enschede en met particulier initiatief de spoorlijn Almelo naar het Duitse Salzbergen bij Rheine. Het lijkt niet veel maar het gevolg van deze beide spoorlijnen was er plotseling een treinverbinding tussen Amsterdam en Berlijn. In het begin was het personenvervoer niet zo belangrijk steenkool voor de stoommachines en Bentheimer zandsteen voor de bouw waren belangrijker. Op het kruispunt van beide lijnen in Hengelo werden grote bedrijven naast de textielindustrie gesticht. Als eerste was dat Stork. Heemaf begon als bedrijf in Borne, maar verhuisde naar Hengelo. Ook al omdat het nieuwe station van Hengelo een grote behoefte aan elektriciteit had en voor gelijkstroom was de afstand tussen Borne en het station in Hengelo te groot. Een nieuwe centrale in Hengelo was het gevolg. Naast Stork kwamen er bedrijven als Dikkers, Heemaf, Hazemeyer en Holland Signaal in Hengelo. In 1900 zijn er al driemaal zoveel inwoners in Hengelo als in 1821. Veel nieuwe bewoners komen van buiten Overijssel en hebben problemen met hun nieuwe woonomgeving.

Foto’s en glasplaten

In het HEIM bevinden zich veel zaken van Heemaf en Holec. In 150 fotoalbums staan maar liefst 33.000 foto’s. Alle foto’s zijn beschreven door Wim Bererloo en Ad Neeb, vrijwilligers van het Heim. Zij hebben 6 jaar aan dit project gewerkt. Daarnaast zijn er bij het HCO (Historisch Centrum Overijssel) in Zwolle nog een ruim 20.000 glasplaten. Alle glasplaten zijn door Jaap Tuik afzonderlijk in papier ingepakt en beschreven.

Halve centenfabriek

Heemaf werd door de volksmond "halve centenfabriek" genoemd. Over de oorsprong van deze benaming gaan verschillende verhalen. Een daarvan gaat over de loonsverhoging van een Heemaf medewerker, hij kreeg er een bedrag bij op halve centen. Dat werd afgerond naar boven. Bij een volgende loonverhoging weer met een bedrag op halve centen werd hem gezegd: de vorige verhoging hebben we naar boven afgerond dus nu naar beneden.

Schrijf reactie (0 Reacties)

Privacy verklaring

Holec Historisch Genootschap

Holec Historisch Genootschap, gevestigd aan Binnenvaart 15 6642 CT Beuningen, is verantwoordelijk voor de verwerking van persoonsgegevens zoals weergegeven in deze privacyverklaring.

Contactgegevens:

www.holechistorie.nl
Binnenvaart 15
6642 CT Beuningen
tel: +31 6 19009274

R. Hermsen is de Functionaris Gegevensbescherming van Holec Historisch Genootschap. Hij is te bereiken via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Persoonsgegevens die wij verwerken
Holec Historisch Genootschap verwerkt je persoonsgegevens doordat je gebruik maakt van onze diensten en/of omdat je deze gegevens zelf aan ons verstrekt. Hieronder vind je een overzicht van de persoonsgegevens die wij verwerken:

  • Voor- en achternaam
  • E-mailadres
  • IP-adres
  • Overige persoonsgegevens die je actief verstrekt bijvoorbeeld door een reactie te plaatsen onder een artikel op onze website of het schrijven in ons gastenboek. Het invullen van een e-mail adres is overigens alleen nodig wanneer je ook reacties van anderen wilt ontvangen op de reactie die je op een artikel hebt gegeven.

Bijzondere en/of gevoelige persoonsgegevens die wij verwerken
Onze website heeft niet de intentie gegevens te verzamelen over websitebezoekers. 

Met welk doel en op basis van welke grondslag wij persoonsgegevens verwerken
Holec Historisch Genootschap verwerkt jouw persoonsgegevens voor de volgende doelen:

  • Je te kunnen bellen of e-mailen indien dit nodig is om onze dienstverlening uit te kunnen voeren

Geautomatiseerde besluitvorming
Holec Historisch Genootschap neemt niet op basis van geautomatiseerde verwerkingen besluiten over zaken die (aanzienlijke) gevolgen kunnen hebben voor personen.

Hoe lang we persoonsgegevens bewaren
Holec Historisch Genootschap bewaart je persoonsgegevens niet langer dan strikt nodig is om de doelen te realiseren waarvoor je gegevens worden verzameld. Wij hanteren de volgende bewaartermijnen voor de volgende (categorieën) van persoonsgegevens:

  • Reacties op artikelen: Visueel staat daarin alleen de naam (niet het e-mail adres) en de reactie. Deze willen we graag laten staan anders heeft het natuurlijk geen zin om reacties te geven op historische artikelen. Het e-mail adres is niet zichtbaar maar wordt op de achtergrond gebruikt wanneer iemand anders een reactie op een reactie van iemand geeft. Hij/ zij krijgen dan een bericht dat er een reactie is gekomen op zijn reactie/schrijven.
  • Gastenboek. Dit identiek aan bovenstaande, met dit verschil dat iemand die een stukje schrijft in het gastenboek zijn e-mail adres wel of niet zichtbaar maakt. Vaak laat hij het e-mail adres zien om zodoende reacties van andere (oud collega's) te krijgen.

Delen van persoonsgegevens met derden
Holec Historisch Genootschap verstrekt uitsluitend aan derden en alleen als dit nodig is voor de uitvoering van onze overeenkomst met jou of om te voldoen aan een wettelijke verplichting.

Cookies, of vergelijkbare technieken, die wij gebruiken
Holec Historisch Genootschap gebruikt geen cookies of vergelijkbare technieken.

Gegevens inzien, aanpassen of verwijderen
Je hebt het recht om je persoonsgegevens in te zien, te corrigeren of te verwijderen. Daarnaast heb je het recht om je eventuele toestemming voor de gegevensverwerking in te trekken of bezwaar te maken tegen de verwerking van jouw persoonsgegevens door Holec Historisch Genootschap en heb je het recht op gegevensoverdraagbaarheid. Dat betekent dat je bij ons een verzoek kan indienen om de persoonsgegevens die wij van jou beschikken in een computerbestand naar jou of een ander, door jou genoemde organisatie, te sturen. Je kunt een verzoek tot inzage, correctie, verwijdering, gegevensoverdraging van je persoonsgegevens of verzoek tot intrekking van je toestemming of bezwaar op de verwerking van jouw persoonsgegevens sturen naar Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. Om er zeker van te zijn dat het verzoek tot inzage door jou is gedaan, vragen wij jou een kopie van je identiteitsbewijs met het verzoek mee te sturen. Maak in deze kopie je pasfoto, MRZ (machine readable zone, de strook met nummers onderaan het paspoort), paspoortnummer en Burgerservicenummer (BSN) zwart. Dit ter bescherming van je privacy. We reageren zo snel mogelijk, maar binnen vier weken, op jouw verzoek . Holec Historisch Genootschap wil je er tevens op wijzen dat je de mogelijkheid hebt om een klacht in te dienen bij de nationale toezichthouder, de Autoriteit Persoonsgegevens. Dat kan via de volgende link: https://autoriteitpersoonsgegevens.nl/nl/contact-met-de-autoriteit-persoonsgegevens/tip-ons

Hoe wij persoonsgegevens beveiligen
Holec Historisch Genootschap neemt de bescherming van jouw gegevens serieus en neemt passende maatregelen om misbruik, verlies, onbevoegde toegang, ongewenste openbaarmaking en ongeoorloofde wijziging tegen te gaan. Als jij het idee hebt dat jouw gegevens toch niet goed beveiligd zijn of er aanwijzingen zijn van misbruik, neem dan contact op met onze klantenservice of via Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Schrijf reactie (0 Reacties)

Uniek Heemaf fotoboek gevonden in de archieven van Techniekmuseum het HEIM (1918-1933)

Historicus Willy Ahlers vond een prachtig - nog niet eerder gepubliceerd - fotoboek van de Heemaf in de archieven van Techniekmuseum het Heim in Hengelo. Dit fotoboek wordt nu gedigitaliseerd. Bijgaand de foto's en zo mogelijk informatie wat het voorstelt. De foto's komen uit de periode 1918 tot eind 1930.  Mocht iemand nog informatie of aanvullingen hebben op de legenda bij de foto's dan hoor ik dat graag. Stuur dan een e-mail naar: Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.. De nummers van de legenda corresponderen grotendeels met de Heemaf glasnegatieven waar Jaap Tuik indertijd gedetailleerde beschrijvingen van heeft gemaakt. 

  • Foto linksboven: oude impregneerderij Heemaf uit 1918-1919.
  • Foto rechtsboven + 52141 en 52181  + foto onderaan: impregneerderij Heemaf met Maxei verdamping- en circulatietoestel (25-06-1935)

Schrijf reactie (0 Reacties)

Historische nieuwsflits

Heemaf-meisjes uit de fabriek (1920)

Prachtige foto uit de twintiger jaren met de meisjes uit de Heemaf fabriek.

Heemaf meisjes in de fabriek (1920)
Bron: HCO Zwolle.

Schrijf reactie (0 Reacties)

Reclame Smit Slikkerveer - Lieren voor SS Statendal (1965)

Ruurd de Vries stuurde mij deze mooie advertentie van Smit Slikkerveer uit 1965 over laad lieren gebruikt in schepen als de S.S. Statendal.

kraan

Schrijf reactie (0 Reacties)

HHG Video Box

Cloud tag

Laatste nieuws

Laatste reacties

Uitgelicht

Statistieken

Aantal bekeken pagina's
4539748

Wie is online

We hebben 139 gasten en geen leden online

DMC Firewall is a Joomla Security extension!